Os focos comezaban a iluminar a súa fráxil figura. E La Voz entrevistaba aquel tímido rapaz ferrolán preocupado por algunhas malas críticas á canción «O tren» que formaba parte do disco que o lanzaría á fama. Sesenta anos despois, outra viaxe «pola beira do Miño» levará a herdanza musical de Andrés do Barro ás novas xeracións.
O cadro que simboliza a barbarie da guerra é protagonista involuntario dunha das últimas polémicas (a petición do PNV de expolo no País Vasco) da polarizada escena actual. E lémbranos a que conduce o despropósito, como a que atopamos na nosa hemeroteca ao repasar a súa historia.
«Que tal se dixésemos Puentevedra? Sería ridículo! Pois, iso, a normalizar a situación». A finais dos sesenta comezaron a aparecer en La Voz artigos que pedían a restitución do nomenclátor orixinal das vilas galegas. Aínda que o franquismo seguro que colaborou na perpetuación dos «topónimos barbarizados», como os chamaban algúns, o expediente X de «Rianjo», «Ginzo» ou «Sanjenjo», entre outros, aparecía xa moito antes nas nosas páxinas.
«A primeira cidade lunar será realidade en 1989», titulaba La Voz no 69. Nos oitenta, os anuncios da NASA volvían á carga: «Haberá alí vivendas en 25 anos». O prazo para acadar este obxectivo fixouse agora no 2030, lemos estes días. Quizais o de «vivir na lúa» deixe de ser ao fin só unha expresión irónica que xa usaban os parlamentarios nos acesos debates que o xornal reproducía a finais do XIX.
Era o home do momento, o líder dunha revolución nacente que estes días apenas boquea e que el quería culminar «en tres ou catro anos». «Cuba é hoxe o país da ilusión», dicíalle un mozo Fidel ao entón director de La Voz. O escenario da charla, unha caótica estancia na Habana na que entra e sae xente sen parar.
Escoita este pódcast de catro minutos con ningúns dos temas máis relevantes que poderás ler hoxe en La Voz de Galicia
Non é a primeira vez que o mundo mira con angustia cara á agulla do nivel de combustible. A principios dos setenta, o petróleo xa se gañou con suor o seu sobrenome de ouro negro. As noticias de La Voz deses anos móstrannos unha España que camiñara alegremente pola autoestrada do desenvolvismo e de súpeto víase na reserva.
Se usamos como tensiómetro da sociedade galega de 1981 as cartas ao director que publicaba o noso xornal, o diagnóstico viría acompañado dunha dose de trankimazín non menor á que pide o escenario actual. O divorcio, o galego no ensino, as autonomías, o terrorismo ou o prezo dos alugueiros provocaban hiperventilados debates ata que Tejero introduciu un novo. «Desclasifiquemos» ningunhas daquelas misivas.
Entre aqueles pioneiros «ximnasios hixiénicos» do italiano Pontanari e eses elegantes «gym boutique» que ocupan agora o seu lugar nas cidades galegas hai un longo treito. Polo medio quedaron os cursos por correspondencia de Charles Atlas («con 15 minutos ao día farei de vostede un home novo») ou os émulos galegos de Bruce Lee, antes de que o aerobic de Jane Fonda fixese bailar a toda unha xeración.
«Moito gañaría Lugo se a muralla caese por terra». Este era, en 1905, o inquietante ditame de parte dunha comisión urbanística ao redor dun debate que entón acendía paixóns. Pero aqueles «espíritos progresistas», como os cualificaba La Voz con certo desdén, non puideron coa fortificación cuxo grande inimigo agora é o paso do tempo... e algún temporal como o dos últimos días.
Como as vellas películas en VHS de Palleiras e o recentemente falecido Esteso, moitas salas de bingo que no seu día brillaron á luz dos neones fóronse ao estante onde se amontoan esquecidos paisaxes cotiás. Rebobinemos a cinta ata finais dos setenta, cando a parella cómica arrasaba en despacho de billetes con «Os bingueros» (1,2 millóns de euros de despacho de billetes) e as caixas rexistradoras daqueles locais botaban fume.
Hai agora 100 anos, os lectores da Voz sobrevoaban o Atlántico Sur a bordo do avión no que o Ramón Franco, «o irmán de...», puña rumbo ao seu propio lugar na historia. Aquelas crónicas con tinguiduras épicas darían paso a outras que relatarían as polémicas ao redor desa lendaria viaxe e que subliñarían a imaxe de antihéroe do intrépido aeronauta.
Aínda que o desexo de Trump de meterse Groenlandia no peto poida parecerlle a ningúns a excentricidade dun magnate inmobiliario ou o envite dun tahúr da xeopolítica, quizais, a idea non é nova: La Voz xa a sacaba en titulares en 1947. A Guerra Fría ensinaba o cabeiro e o Ártico era un bocado da torta que se enfornaba na Casa Blanca e no Kremlin.
Non só foi o sinistro ferroviario máis grave en España durante anos, con 59 mortos. Ademais, as sospeitas de que podía tratarse dun atentado anarquista (ese día había eleccións) puxeron en ebulición os xa de seu quentes ánimos da opinión pública.
«Que país, señores! Alí teñen vehículos ricos e pobres!» En 1969, a cámara do fotógrafo Alberto Martí levaba moitos anos retratando as bágoas dos emigrantes que embarcaban para Venezuela. Ese ano situouse alén do obxectivo e escribiu para La Voz as súas impresións tras visitar a entón chamada «sucursal do ceo».
En 1907, o mozo boticario de Foz Antón Villar Ponte facía os seus primeiros pasos literarios publicando un conto de Reis en La Voz, onde máis tarde sería redactor e articulista. O futuro pai das Irmandades da Fala, ideólogo cultural e político, envolve nun relato nada inocente as inxustizas da sociedade caciquil do seu tempo, que saltan da tinta ao corazón do lector
O coche de peto percorre as rúas da nova-vella Europa, aínda que de momento só sexa na imaxinación de quen en Bruxelas seguen escribindo con borrones as datas da súa axenda verde. Volvemos aos tempos do Biscuter?, pregúntanse os máis críticos. Viaxemos ata alí ao volante do noso arquivo para sacar algúns sorrisos.
En decembro de 1927, La Voz publicou este artigo no que o xenial Wenceslao Fernández Flórez (1885-1964) fabula sobre os apuros dun atribulado xornalista ao que lle encargaron un conto de Nadal. Para iso diríxese aos grandes almacéns de asuntos literarios en busca de ideas. Unha xoia do noso arquivo
A pugna por Warner, o xigante do entretemento que se disputan Netflix e Paramount cun Trump vixiante, lévanos esta vez a 1945, cando o cine xa se asentaba como un poderoso instrumento de control cultural. EE.UU. trataba entón de frear o poder dos grandes estudos, en plena onda antimonopolio e de cruzada anticomunista. Entre as murmuracións de Hollywood coábanse tamén en La Voz outras crónicas que non falaban de romances ou aventuras, senón de negocios, ideoloxía e política.
Cos xabarís irrompendo agora en urbanizacións e avenidas, e a peste porcina africana de volta a España despois de tres décadas, asomamos o fuciño aos tempos en que eran os porcos os que formaban parte da paisaxe cotiá das cidades galegas. Contaba La Voz que os veciños, fartos do cheiro e a sucidade, reclamaban medidas aos concellos, e que estes tiveron que pór horarios ao esparexemento dos gorrinos