Vargas Llosa era xa un novelista consagrado, un dos grandes nomes do bum da literatura latinoamericana dos sesenta e setenta. E naquel 1982, Maradona empezaba a escribir os primeiros capítulos da súa lenda. O autor de «A cidade e os cans» soubo velo e deixouno por escrito nun dos artigos que publicou en La Voz durante o Mundial de España.
Mentres os coches chineses de SAIC pon rumbo o Ferrol, á conquista do mercado europeo, a nosa hemeroteca lévanos polo outro carril na viaxe apaixonante dun galego que soñaba ao grande. O que fai máis de medio século, nos duros tempos do «Vente a Alemaña, Pepe», emprendeu Eduardo Barreiros desde a súa aldea ourensá cunha equipaxe lixeira, pero ambicioso.
O 4 de agosto de 1962 aparecía morta no seu apartamento de California. Nacía un mito, e La Voz xa o avisaba no seu obituario. Antes, durante apenas unha década, as nosas páxinas ilumináranse co brillo da estrela nunha época na que España pintaba gris escuro. Esta semana, Marilyn cumpriría 100 anos
Nos cen anos que pasaron desde que as emprendedoras «Celia Rodríguez e irmá» anunciaban o seu negocio de corte e confección, e a axencia What The Fav (xogo de palabras en inglés coa expresión «que demos!») a cargo das fillas do expresidente Zapatero caben moitas cousas: cambios económicos, revolucións tecnolóxicas e sociais. Antigos e novos valores.
Unha modelo alcumada «carita de anxo», o arquitecto da alta sociedade que proxectara o Madison Square Garden e o mozo crápula herdeiro dunha gran fortuna. Un triángulo amoroso nesa chamada idade de ouro estadounidense que deixaba as súas cinzas na fogueira das vaidades. Un xuízo convertido en espectáculo que anticipou o nacemento do moderno xénero do «crime celebrity».
Un proxecto para converter un estadio no mellor do mundo, os pobres resultados deportivos e a personalidade omnímoda do presidente dun club de fútbol caben nesta historia que garda a nosa hemeroteca. Tampouco faltan puñadas nin fichaxes rocambolescas. É a do Real Madrid de Santiago Bernabéu... en 1951. Sen roldas de prensa televisadas como as de Florentino
«Os galaico-americanos retirados». Así se refería La Voz en 1913 a quen volvía á terra tras buscar a fortuna alén do Atlántico. A súa presenza non sempre era ben recibida. Ningúns cuestionaban a súa integración e a súa achega ao progreso de Galicia. Fai máis dun século, o xornal abría por primeira vez un intenso debate sobre inmigración e economía, nunha realidade moi afastada da que rodea o que agora se libra
Curtido como médico durante décadas na Galicia rural e urbana, o escritor e articulista de La Voz Álvaro Paradela reflexionaba nos sesenta sobre a loita entre a retranca e a anti-retranca que na súa consulta libraba con quen viña a pedir a baixa laboral. Uns con máis motivos que outros.
«China Popular vende a España manufacturas de cestería, seda crúa, pelo humano e xoias, e nós, hidrocarburos, maquinaria téxtil e roupa». En 1971, La Voz anunciaba un acordo de comercio entre Pequín e Madrid. Aínda que modestamente, España abría así outra porta á economía global e, sobre todo, recolocaba a súa posición no taboleiro xeopolítico do momento. «Pero estes non eran a China vermella?», preguntábanse voces airadas.
Os focos comezaban a iluminar a súa fráxil figura. E La Voz entrevistaba aquel tímido rapaz ferrolán preocupado por algunhas malas críticas á canción «O tren» que formaba parte do disco que o lanzaría á fama. Sesenta anos despois, outra viaxe «pola beira do Miño» levará a herdanza musical de Andrés do Barro ás novas xeracións.
O cadro que simboliza a barbarie da guerra é protagonista involuntario dunha das últimas polémicas (a petición do PNV de expolo no País Vasco) da polarizada escena actual. E lémbranos a que conduce o despropósito, como a que atopamos na nosa hemeroteca ao repasar a súa historia.
«Que tal se dixésemos Puentevedra? Sería ridículo! Pois, iso, a normalizar a situación». A finais dos sesenta comezaron a aparecer en La Voz artigos que pedían a restitución do nomenclátor orixinal das vilas galegas. Aínda que o franquismo seguro que colaborou na perpetuación dos «topónimos barbarizados», como os chamaban algúns, o expediente X de «Rianjo», «Ginzo» ou «Sanjenjo», entre outros, aparecía xa moito antes nas nosas páxinas.
«A primeira cidade lunar será realidade en 1989», titulaba La Voz no 69. Nos oitenta, os anuncios da NASA volvían á carga: «Haberá alí vivendas en 25 anos». O prazo para acadar este obxectivo fixouse agora no 2030, lemos estes días. Quizais o de «vivir na lúa» deixe de ser ao fin só unha expresión irónica que xa usaban os parlamentarios nos acesos debates que o xornal reproducía a finais do XIX.
Era o home do momento, o líder dunha revolución nacente que estes días apenas boquea e que el quería culminar «en tres ou catro anos». «Cuba é hoxe o país da ilusión», dicíalle un mozo Fidel ao entón director de La Voz. O escenario da charla, unha caótica estancia na Habana na que entra e sae xente sen parar.
Escoita este pódcast de catro minutos con ningúns dos temas máis relevantes que poderás ler hoxe en La Voz de Galicia
Non é a primeira vez que o mundo mira con angustia cara á agulla do nivel de combustible. A principios dos setenta, o petróleo xa se gañou con suor o seu sobrenome de ouro negro. As noticias de La Voz deses anos móstrannos unha España que camiñara alegremente pola autoestrada do desenvolvismo e de súpeto víase na reserva.
Se usamos como tensiómetro da sociedade galega de 1981 as cartas ao director que publicaba o noso xornal, o diagnóstico viría acompañado dunha dose de trankimazín non menor á que pide o escenario actual. O divorcio, o galego no ensino, as autonomías, o terrorismo ou o prezo dos alugueiros provocaban hiperventilados debates ata que Tejero introduciu un novo. «Desclasifiquemos» ningunhas daquelas misivas.
Entre aqueles pioneiros «ximnasios hixiénicos» do italiano Pontanari e eses elegantes «gym boutique» que ocupan agora o seu lugar nas cidades galegas hai un longo treito. Polo medio quedaron os cursos por correspondencia de Charles Atlas («con 15 minutos ao día farei de vostede un home novo») ou os émulos galegos de Bruce Lee, antes de que o aerobic de Jane Fonda fixese bailar a toda unha xeración.
«Moito gañaría Lugo se a muralla caese por terra». Este era, en 1905, o inquietante ditame de parte dunha comisión urbanística ao redor dun debate que entón acendía paixóns. Pero aqueles «espíritos progresistas», como os cualificaba La Voz con certo desdén, non puideron coa fortificación cuxo grande inimigo agora é o paso do tempo... e algún temporal como o dos últimos días.