Jacob Elordi, si ou non? É un das estreas máis agardadas da tempada: a última versión de «Cumes borrascosos», na que a raza do protagonista pasa, de novo, a un segundo plano. Na pantalla, porque o debate público está máis aberto que nunca
14 feb 2026 . Actualizado á 14:27 h.«É un xitano de tez escura». Así describe Emily Brontë a Heathcliff nas primeiras páxinas de Cumes borrascosos, nunha das traducións clásicas ao español, a de Carmen Martín Gaite. «Home de pel escura con aspecto axitanado», di outra das versións para traducir ese «dark-skinned gipsy» do texto orixinal de Brontë. Parece claro que Heathcliff, o complexísimo e vingativo protagonista dunha das novelas máis fascinantes, é de todo menos pálido. E, con todo, o cine empeñouse en aclarar a súa imaxe, e con iso, ocultar unha das cuestións cruciais da historia: a discriminación que sofre ao longo da súa vida a causa da súa raza e da súa incerta orixe.
O debate volveu coa estrea da enésima versión, dirixida por Emerald Fennell, que chegou este venres aos cines, pero que leva meses no ollo do furacán precisamente pola elección doutro actor decididamente branco, Jacob Elordi, como protagonista. Heathcliff é un caramelo demasiado tentador como para negarse a interpretalo. De feito, en versións televisivas fixérono Charlton Heston ou Richard Burton, e máis recentemente Tom Hardy. Ademais, por suposto, dos descoñecidos (aquí) actores das curiosas versións de Bollywood, xaponesas e incluso filipinas.
CINCO A UN
Das seis versións máis coñecidas (incluída esta última), só unha opta por un actor negro. É a que rodou no 2011 Andrea Arnold, con James Howson como Heathcliff e Kaya Scodelario como Catherine. Pero é que ningunha das adaptacións de televisión, sexan películas ou series, desde os anos 50 do século pasado á actualidade, contan cun protagonista que non sexa caucásico. María Valero, profesora no departamento de Filoloxía Inglesa na Universidade de Córdoba, doutorouse cunha tese sobre a novela, e é autora dun ensaio, Determining Wuthering Heights, que disecciona as múltiples lecturas deste clásico no contexto da literatura da época. Valero destaca que queda claro que en Heathcliff «hai unha cuestión de raza que se silencia ou non dependendo da decisión do director». Por esa razón, ela queda coa versión de Andrea Arnold: «Gústame moito porque é a que máis fai que o espectador se sinta como os primeiros lectores da novela, porque non era común nunha obra victoriana ter un protagonista de cor. Tivo que ser un choque moi grande para os primeiros lectores». Aínda que non é o único punto positivo que aprecia. Valero lembra que a novela ten unha estrutura de boneca rusa, «e os xogos de cámara que fai nesta película pódense equiparar».
Sobre a elección de Elordi, recoñece que lle sorprende no contexto actual de «neovictorianismo, vémolo nOs Bridgerton. O que leva é reescribir ese período». Curiosamente, Fennell non evita esa diversidade no resto da repartición: Nelly Dean, a criada e narradora de parte da novela é interpretada pola actriz vietnamita Hong Chau, e Edgard Linton (lourísimo e de ollos claros na novela) é aquí o escocés de ascendencia paquistaní Shazad Latif.
OBXECTO DE DESEXO
Pero no caso de Heathcliff, como explica María Donapetry, exprofesora de cine e estudos culturais nas universidades de California e Oxford, «o que domina é a escuridade do personaxe. E de paso ter un actor que enganche, o suficientemente latino ou mediterráneo como para resultarlle sedutor a un público feminino e eminentemente anglosaxón», apunta. E se a elección de Elordi fose algo así de sinxelo e significativo ao mesmo tempo? A propia directora dixo, nas moitas entrevistas desta longa campaña de promoción, que así é como ela imaxinaba a Heathcliff cando era un adolescente. Dado o éxito do actor australiano de orixe vasca, nomeado ao Óscar a mellor actor de repartición por encarnar á Criatura no Frankenstein de Guillermo del Toro, quen pode negar o gancho de Elordi como o Heathcliff da xeración Z? Ao mesmo público que o viu despuntar en Euphoria e converterse en oscurísimo obxecto de desexo en Saltburn, a anterior película de Fennell, é a quen se dirixe esta versión. «A escuridade atrae e dá medo á vez. Resulta unha atracción fatal moi explotada no cine anglosaxón», engade Donapetry.
Aí está, como mostra, a lista dos actores que se puxeron na pel de Heathcliff e como foron caracterizados. Laurence Olivier, en 1939, con ese aire clásico e teatral, torturado.
A mirada máis salvaxe de Jorge Mistral, galán hispano, racial e máis extremo na adaptación máis libre da novela, a que asina Luis Buñuel en Abismos de paixón.
Intérpretes cunha presenza física poderosa, como Heston ou Burton, ou con ansia de ser tomados en serio, como Timothy Dalton na versión da década dos setenta.
Se cada xeración ten a súa Heathcliff, o da X sería un principiante Ralph Fiennes na de Peter Kominsky, que seguindo o ronsel da adaptación de Drácula de Coppola, engade o nome da autora ao título. Un Fiennes, por certo, menos pálido do habitual, pero sen chegar á vergoña dun blackface en toda regra, na única adaptación que recolle tamén a segunda parte da novela, na que a clave está na seguinte xeración, os fillos de Catherine e Heathcliff. Como di María Valero: «É clave porque Heathcliff asimila todo o sistema de herdanza e matrimonio concertado, os métodos que usaron contra el, e utilízaos para vingarse». De novo, a versión recentemente estreada obvia esta etapa.
Non é o único detalle que se critica desta adaptación. De feito, a campaña contra a película acada o cartel (unha copia de Foise co vento), a Margot Robbie (demasiado maior para encarnar a Catherine), o vestiario (inadecuado para a época), a hipersexualización da historia e incluso a capacidade como lectora da directora. Non quedou monicreque con cabeza nunha demostración práctica de como as redes (sobre todo TikTok) convertéronse no espazo onde enxalzar ou afundir unha película antes da súa estrea. Neste caso, ademais, revelando que hai unha lexión de expertos en literatura inglesa en xeral, e na única novela de Emily Brontë en particular. Ler novelas victorianas non che fará mellor persoa, pero sen dúbida dáte máis temas de conversación e contido.
As COMILLAS
A directora, que é unha señora moi lista, non rexeitou nin un só dos debates, aínda que tratou de suavizalos todos (o da cor de Elordi pasouno, directamente, no bico dos pés). De feito, o propio título da película é unha declaración de intencións: non é Cumes borrascosos. É “Cumes borrascosos”, entre comiñas. Nunha entrevista, Fennell xustificábao así: «Estou a facer unha versión. Hai unha versión que lembro ler que non é totalmente real, e hai unha versión na que quero que pasen cousas que nunca pasaron. Non podes aspirar a facer nada que poida abarcar a grandeza deste libro. Por tanto, é adecuado dicir que é Cumes borrascosos e que non o é». Pecha comiñas.