Consumo ratifica que a versión «veggie» do peixe non ten as súas propiedades

Fai como ano e medio, Anfaco, a asociación de empresas conserveiras e a industria de transformación de peixes e mariscos, con outras patronais da industria cárnica e avícola, fartas de que produtos elaborados con soia, chícharos, fabas e outros vexetais disfrazásense de proteína animal, esixiron que se chamase a cada cousa polo seu nome #Cadacosaporsunombre, foi o seu hastag. Porque por moito que un chícharo de raposo gelificado ou un chícharo emulsionado fágase chamar —e incluso rotular— hamburguesa de atún ou filete de pescada, o certo é que non deixan de ser un chícharo ou un lupino (como tamén se coñece ao chícharo de raposo); isto é, legumes que teñen as súas propiedades nutritivas, pero non as daquilo ao que pretende imitar e o único que se consegue é xerar confusión no consumidor, ao entender daquelas industrias.

Por iso Anfaco, Anice, Avianza e Cedecarne pediron no seu día á Axencia Española de Seguridade e Nutrición (Aesan) que abordase un estudo sobre os denominados produtos plant-based ou elaborado en base vexetal, tan en boga dun tempo para acó. A Aesan recolleu a luva e agora acaba de lanzar ese informe sobre Alimentos e bebidas de base vexetal comercializados como alternativas de produtos de orixe animal en España. Nel toma 577 produtos que se presentan como alternativa vexetal a proteínas animais que había no mercado a finais do 2022 (menos do 1% da cota total), analiza a súa composición nutricional e compara o seu contido enerxético e demais elementos (azucres, graxas saturadas, sal e proteínas) co perfil dos alimentos de orixe animal.

Composición nutricional

E aínda que admite que o estudo ten limitacións, pois analiza os citados nutrientes e non outros como os hidratos de carbono, o iodo ou a vitamina B12 —á parte de que tampouco se tivo en conta o grao de procesamiento—, o certo é que constata que non hai unha equivalencia nutricional. Que non son substitutivos. Que non é o mesmo unha hamburguesa de peixe que un similar pero elaborada con legumes. Ten bastante menos calorías, azucre, e graxas saturadas a hamburguesa de peixe de verdade que a da súa versión veggie. O único en que supera a esta última é en sal e proteínas.

E xa cando se trata de preparados a base de soia (como o tofu ou o tempeh) e ou de glute de trigo (como o seitán) que se utilizan en pratos preparados substituíndo a alimentos de orixe animal, estes teñen moitas máis calorías que o peixe preparado ou conxelado, moitísimos máis azucres e diferenzas significativas en graxas saturadas, aínda que as proteínas acuáticas teñen, iso si, máis sal que os seus supostos substitutos vexetais.

Roberto Alonso, secretario xeral de Anfaco, celebra un estudo que interpreta como «unha lombeirada» á tese que mantiñan as patronais: «Que non hai equivalencia nutricional entre os produtos a base de proteína animal e os que pretenden substituílos porque non hai substitución posible». Por iso é polo que insistan na necesidade de introducir normas de etiquetaxe para que quede ben caro ao consumidor que non se trata de produtos análogos e formar ao consumidor.

Neste sentido, o informe recolle que as «recomendacións nutricionais de aumentar o consumo de alimentos de orixe vexetal e reducir os de orixe animal debe interpretarse no contexto de alimentos frescos, pouco ou nada procesados». E engade que «a substitución de grupos específicos de alimentos de orixe animal por este tipo de alternativas, pode non supor un dieta equivalente ou mellorada como se pretende».

Os plant-based «non se consideran substitutos dos alimentos vexetais frescos»

No seu estudo, a Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición sinala que nos últimos anos observouse «un aumento na produción e consumo de alimentos procesados de orixe vexetal comercializados como alternativas de carne, peixe e lácteos», alimentos deseñados «para ter o aspecto, textura e sabor da carne ou os lácteos utilizando ingredientes como hortalizas, legumes, cereais, froitos secos e sementes». Así, o informe recolle que un 4,1% dos consumidores considérase vexetariano (inclúe proteínas vexetais, e algunhas de orixe animal como ovos e lácteos), un 1,1% defínese vegano (só consomen proteína vexetal) e un 11,1% é flexitariano (reducido consumo de proteína animal».

Neste contexto, a Aesan incide na súa aposta por unha dieta variada e equilibrada na que predominen alimentos de orixe vexetal e unha menor presenza dos de orixe animal, pois «pode mellorar a saúde e benestar, á vez que reducir o impacto ambiental». A dieta tradicional mediterránea cumpre eses requisitos, pois varios estudos demostran que «é posible reducir emisións sen excluír os produtos de orixe animal». Agora ben, o que se promove é o «consumo de alimentos frescos, principalmente de orixe vexetal pouco procesados». E «os alimentos altamente procesados de orixe vexetal non se consideran substitutos de alimentos vexetais frescos no contexto dunha dieta saudable e sostible».

---

---

---