É tan sinxelo que non resulta difícil darse conta: se hai un líder, avánzase. Ese foi o caso duns animosos e ousados gandeiros que nos anos 70 do século pasado convenceron os seus pares para unirse nun sindicato co fin de mellorar as súas condicións de vida. Aí están os exemplos de Pancho Belo, Cándido Iglesias, Pepe Lañas e uns cantos máis en Negreira e A Baña para confirmalo.
Fixar na USC. Non hai líderes? Seguro que si, pero ás veces só traballan no interior do seu departamento, e iso implica unha parte negativa. Poucos saen, encabezan algo e ilusionan á sociedade. Por certo que as excepcións son case todas mulleres (non, non falamos das aspirantes de reitoras). Si ocorre en Ferrol cun profesor da UDC, Juan Luis Montero Fenollós, que podería estar a vivir como un rei sen esforzarse demasiado e con magnífica nómina. Pero preferiu dar a cara, ocuparse da cátedra de Arqueoloxía promovida polo seu municipio e non só escavar un castro tres anos seguidos, senón organizar exposicións cos achados, fotos e paneis, e convocar con enorme éxito xornadas de portas abertas in situ. Todo Ferrol sábeo e a cidade móstrase orgullosa del, do seu equipo, dos voluntarios que participan nos traballos e do seu castro, que por certo é un poboado prehistórico como tantos.
Na comarca compostelá intentouno hai anos o Concello de Oroso con outro xacemento que se atopa pegado ao Camino Inglés. As xestións non chegaron a bo porto. Quizais se a USC se implicase (como un dos seus investigadores, Samuel Nión, no castro Curbín, en Arzúa) póidase presumir como fai Ferrol. Que neste caso é un notable exemplo.