A década perdida da construción en Santiago aviva o éxodo das súas empresas
SANTIAGO
A disolución no 2011 da firma municipal de vivenda, Emuvissa, paralizou o desenvolvemento de chan e reduciu o tamaño dos proxectos, insuficientes para facer fronte a unha demanda que non deixa de crecer
03 mar 2025 . Actualizado á 11:56 h.O crac da construción provocou un trauma que xeracións enteiras terán difícil esquecer. As empresas que sobreviviron víronse abocadas a frear, mentres comprobaban como moitas outras botaban o peche tras dramáticos concursos de acredores. As novas promocións desapareceron, o desenvolvemento do chan conxelouse, os traballadores tiveron que reinventarse ou cambiar de sector. Esa realidade, cuxa sombra cobre aínda España hoxe en día, mudou tras a pandemia. A demanda de vivendas disparouse, os prezos creceron exponencialmente e o negocio volveu ser lucrativo para promotores, construtoras e investidores. Por que, entón, apenas se está construíndo en Santiago? Por que, en pleno 2025, voces do sector falan de que a década está practicamente perdida? Por que ningunhas das principais construtoras da capital si realizan proxectos fóra?
A maioría das miradas e explicacións diríxense ao que ocorreu no 2011 con Gerardo Conde Roa como alcalde. Foi el quen decidiu disolver Emuvissa, empresa municipal de vivenda e chan que estivo operativa desde o 2000 ata ese ano. «Dende que se pechou, paralizouse por completo o desenrolo de novo chan. Levamos 15 anos así, a pesar de que iso é fundamental para que as empresas poidamos comprar parcelas e sacar as promocións adiante. Se non o fai a Administración, para unha promotora é imposible, déixaste a pel adquirindo os terreos e ao final o último veciño pídeche o que lle apeteza e bótache abaixo todo». O que fala é Óscar Rey, da promotora Julio Rey, que actualmente si conta con traballos en Santiago. En concreto con tres, un edificio novo xusto diante dEl Corte Inglés; outro no Castiñeiriño, onde adquiriu esqueletos paralizados pola crise que está finiquitando; e un último inmoble en calzada de Sar, cuxa previsión é entregar este mesmo verán. Os outros dous concluiríanse no 2026.
«Nós temos todo vendido e en Santiago si que queda moito chan aínda, pero sen desenrolar. Se as administracións non se poñen a traballar e a liberalizalo, para nós é imposible», confirma Rey, cuxa empresa tamén tivo que buscar parcelas fóra da capital para seguir traballando. Actualmente, atópanse en Vilagarcía, nunha parcela a 400 metros do mar que xa está vendido: «Adquirimos máis chan alí e en Cambados. Fóra hai moitas oportunidades que temos que valorar porque son interesantes».
O claro exemplo do «éxodo» que foron experimentando as empresas de construción represéntao Arial. Tras finalizar os bloques de Cornes, en Conxo, non volveu a construír en Santiago. No 2022 optou por levantar 75 vivendas de luxo en Foxos, na Lanzada. Continuou co proxecto de Vigo de Hernán Cortés, a escasos metros de Urzáiz e Gran Vía, cuxa previsión é finalizalo no 2017. Para rematar, Arial tamén se atopa involucrada no gran proxecto inmobiliario da Coruña, o de San Pedro de Visma, onde está previsto construír 3.600 vivendas, das que 900 teñen á fronte á promotora compostelá.
Co polígono de Mallou presentado pola Xunta aínda no proceso de licitación do seu proxecto de execución, as 3.460 vivendas previstas parece que, de converterse en realidade, farano máis preto do 2030 que do 2025. «En Santiago de Compostela, no 2011 había 95.000 habitantes e no 2025 pasamos dos 100.000. É dicir, case 14 anos para gañar 5.000», precisa Vicente Martínez, directivo da Asociación Galega de Inmobiliarias (Agalin), quen ten claro que, ao actual ritmo de construción de novas vivendas, a inflación de prezos e as dificultades para arrendar ou comprar non se resolverán moi pronto.
A excepción
Das grandes construtoras compostelás, outra das que si contan con proxectos na cidade é Santiago Sur Galicia (SSG), que se atopa en pleno proceso de levantar As Terrazas de Romero Donallo, torre de luxo que conta con 17 vivendas. O plan é multiplicar esa cifra coa segunda fase, que se levantará preto da rotonda da Galuresa e que contará tamén cunha parte de vivendas de protección en réxime de alugar. A compaña tamén ten entre mans un edificio de nove unidades en Oleiros, así como a construción de tres naves industriais en Novo Milladoiro.
«O gran problema é que non se está xerando chan para que nós poidamos desenvolver, que é o que leva tempo», precisa outro profesional con longa experiencia no sector, que insiste en que debe ser a Administración a que o desbloquee. Con outras firmas históricas como Ruafer ou Ibercelta sen noticias de novos proxectos, todas as voces teñen claro que a década 2020-2030 apunta a unha parálise total. Arrincou antes, no 2011: «O peche e Emuvissa foi o inicio do que vivimos agora».