Non hai dúbida que estamos a asistir e sufrindo importantes efectos derivados dos cambios climáticos. Ás intensas choivas torrenciais e temporais únense drásticas diminucións do caudal dos ríos; das ondas de calor pasamos a longos períodos de seca; e a temperatura dos océanos aumenta provocando desprazamentos e substitucións de poboacións dos recursos mariños. Asústannos tanto a velocidade coa que se producen ditas transicións como a intensidade dos devanditos cambios. Por tanto, chaman a atención as consecuencias ambientais, sociais, económicas e sanitarias para as sociedades.
Existen organismos e investigadores que tratan de cuantificar os efectos derivados. Aínda que, en verdade, son tantas as implicacións que seguro nos deixamos algunhas no tinteiro. Un centro de investigación advirte que a seca é só un anticipo do que está por vir, pois a medida que o planeta se quente máis rapidamente os impactos serán maiores. Cita a modo de exemplo, os déficits hídricos de humidade no chan e a drástica diminución do caudal dos ríos europeos. Os seus efectos maniféstanse en perdas de produción agrícola e nunha redución dos transportes de mercancías e do turismo a través dos ríos navegables. Os meses de xuño e xullo foron os máis calorosos na Europa Occidental, segundo Copernicus Climate Change, a axencia europea de observación da terra. E os thinks tanks especializados estiman un impacto económico a curto prazo para Europa ao redor dos 50.000 millóns de euros, que poderían ampliarse se a escaseza de auga prolongásese.
Así mesmo, aumenta a precaución sobre a dispoñibilidade de auga para abastecer os centros de datos, que esixen o líquido elemento para a refrixeración das súas instalacións. A maioría das 3.000 instalacións deste tipo existentes en Europa atópanse localizadas en zonas de estrés hídrico alto, e se a demanda de auga supera a cantidade dispoñible teriamos un grave problema. O mesmo sucede cando as centrais nucleares víronse obrigadas a reducir as súas actividades pola escaseza de auga, esencial para a súa refrixeración; ou cando se produce un parón de actividade das centrais hidroeléctricas. E, finalmente, cando os agricultores se expoñen a substitución de certas plantacións por non contar con suficiente auga.
En suma, os sectores máis afectados directamente a causa da falta de choiva son a agricultura e algúns sectores industriais e enerxéticos. Segundo un recente informe do Banco Central Europeo, a combinación do aumento de calor e a seca produciría unha redución anual de 4,5 puntos porcentuais do crecemento do valor agregado real per capita da agricultura nun escenario extremo, concentrándose o maior impacto nos territorios da Europa do este.
Un aumento das perdas agrícolas ou, o que é o mesmo, unha redución das colleitas podería ter un efecto directo co incremento dos prezos dos alimentos, o que unido á escaseza de fertilizantes derivada da guerra no Golfo Pérsico e do fenómeno O Neno provocaría unha suba dos tipos de interese, situación que contribuiría a frear o crecemento económico. A xuízo duns expertos en investimentos sobre os riscos no sector alimentario, a seca está a provocar uns custos anuais de 6.400 millóns de dólares entre as dezanove maiores empresas gandeiras cotizadas no mundo, debido ao aumento dos custos dos pensos e das fontes alternativas.
Os grandes desafíos do futuro céntranse en como abordar estes efectos derivados do cambio climático. Atendendo as estimacións do Consello Mundial para o Desenvolvemento Sostible, só o 15% das empresas da UE elaboraron plans de adaptación, a pesar de que o 42% afirman que os seus custos relacionados co cambio climático aumentaron durante o último ano.
De aí o chamado a reflexionar sobre o problema, a centrarnos en como implementar sistemas de alertas temperá; a optimizar o uso da auga; a aproveitar niveis mínimos de humidade nos cultivos; a reducir os riscos de malgasto; a reutilizar a auga no canto de refugala; a construír encoros para recoller a auga en período de choivas; a monitorar de preto as condicións meteorolóxicas para garantir o fluxo continuo de mercancías; a expor obrigacións a empresas se desexan acollerse a incentivos...
Ou sexa, contrarrestar a seca e aumentar a concienciación por medio de accións e políticas serias, e non demagóxicas.