Mariña Mercante substitúe o despacho de buques por unha declaración responsable
SOMOS MAR

O rol será electrónico e o mariñeiro non terá que selar o caderno marítimo
23 jul 2025 . Actualizado á 04:45 h.A Administración marítima entra nunha nova era: a dixital. Non hai novidades normativas —polo menos non destacadas—, pero si un «cambio de paradigma» no funcionamento, como explicaron onte responsables de Mariña Mercante (DGMM) nun acto celebrado na Cooperativa de Armadores de Vigo (Arvi) e presidido pola directora xeral, Ana Núñez, para explicar ao sector pesqueiro os cambios aos que terá que enfrontarse, administrativamente falando, a partir do 15 de agosto. A partir dese día —venres, festivo, ponte...—, entran en escena o despacho dixital e o rol electrónico mentres perde presenza física o caderno marítimo, unha transición que pode provocar «vertixe» ao mariñeiro e que ten á Administración expectante, pero que é «un cambio necesario», expuxo Manuel Ángel García, capitán marítimo de Vigo. O novo sistema simplifica moitos trámites habituais. O rol, por exemplo, será electrónico e estará metido nunha base de datos. As modificacións e anotacións que agora deben realizarse a man, faranse no computador, quedarán rexistradas nese ficheiro e xerarase un novo documento electrónico que se enviará por correo.
No caso do rol si hai unha novidade normativa que será de grande axuda para a pesca, sobre todo á local e de litoral. E é que entra en xogo a figura do despacho múltiple e simultáneo, que permite «rexistrar a unha tripulación en varios buques á vez» e en distintas empresas, explicou Ignacio Gallego, capitán marítimo dAs Palmas que, co conselleiro técnico de seguridade Enrique Sanmartín, traballou no desenvolvemento da aplicación.
Gallego explicou tamén que o mariñeiro xa non terá que ir a Capitanía Marítima a selar o caderno de navegación. Desaparece só esa necesidade de formalización, pero non a figura. Cada tripulante seguirá tendo a súa, pero o enrole e desenrole acreditarase co xustificante que se xere cando o capitán comunique esas circunstancias. «Desaparece o selo», pero non a información que leva o caderno, aclarou o capitán marítimo ante as dúbidas do colectivo sobre como acreditar os días de mar e períodos de embarque. Tampouco será necesario ir a Capitanía a entregar o rol en caso de paralización temporal ou definitiva da actividade, senón que se comunicará a través da sede electrónica.
E se no caso do rol simplifícanse os trámites, no dos despachos máis aínda, posto que cambian tórnalas e a presentación de documentos para demostrar que o buque cumpre con todos os certificados e requisitos para obter unha autorización previa que lle permita saír ao mar será substituída por unha declaración responsable da armador ou capitán que Mariña Mercante comprobaría a posteriori . Neste aspecto distínguense tres tipos de trámite: o autodespacho, cando por circunstancias extraordinarias non se poida cumprimentar en tempo e forma —terá que corrixirse nas 72 horas posteriores—, o despacho ordinario, que se substitúe pola declaración responsable —aínda que non en todos os casos— e o simplificado, que será de grande utilidade para a pesca, posto que se aplicará a despachos de alta frecuencia e aforraranse trámites ao non ter que presentar nin lista de tripulantes —sempre que non haxa cambios—, nin máis declaracións responsables se non cambiaron as condicións.
O límite do 15 de agosto
A directora xeral de Mariña Mercante, Ana Núñez, aclarou que aínda que a relación coa Administración marítima cobrará un cariz máis electrónico que presencial, as Capitanías Marítimas seguirán estando aí para a atención ao público. E quixo tranquilizar tamén ao sector ante esa data límites que é o 15 de agosto. Porque non se trata de que ese día láncense á sede electrónica para cumprimentar os trámites. Ningúns, como a incorporación de tripulantes que non están na base de datos, poden realizarse antes. Ademais, aclarou que os actuais despachos con vixencia máis aló desa data, seguirán en vigor, co que o trámite se faría máis adiante.
Ás embarcacións de recreo que pasen a ser de alugueiro esixiráselles igual a autorización expresa
A declaración responsable da armador que substituirá ao actual despacho de buques non se aplicará de forma xeneralizada. En determinadas circunstancias, seguirase requirindo a autorización expresa de Mariña Mercante para saír ao mar. É o caso das embarcacións de recreo de uso privado, que cambien temporalmente a explotarse comercialmente, esixiráselles unha serie de requisitos que onte foron publicados no Boletín Oficial do Estado (BOE), como anunciou a subdirectora xeral de Seguridade Marítima e Loita contra a Contaminación, a viguesa Ángela Pazó. As condicións estarán reguladas mediante real decreto, pero como ese texto non chegará antes do 15 de agosto, publícanse mediante resolución. Eses barcos, ademais de estar de alta na sétima lista e ter os certificados en vigor, deben cumprir as esixencias que se lle piden aos da sexta lista e, ademais do seguro de responsabilidade civil, terán que subscribir outro de accidentes para cubrir a todas as persoas a bordo. Mentres se explote de forma comercial deberá ser xestionado por unha empresa dedicada ao arrendamento náutico, que se encargará da xestión do despacho.
O cambio temporal de uso terá que ser solicitado a través da sede electrónica e concederase por un máximo de cinco anos. Unha vez concedido o cambio, a empresa solicitará o despacho, mediante autorización expresa. Concederase para un máximo de tres meses consecutivos por ano natural. O regreso ao uso privado antes de tempo terá que ser comunicada.