Sorrizo, o porto escondido

SOCIEDADE

Na recortada costa de Arteixo descóbrese un pequeno agocho de gran valor xeolóxico. Foi lugar de naufraxios e de botellas con mensaxe. Aquí a praia é a tribuna e o mar o escenario cun marco de rocas.

08 jun 2024 . Actualizado á 09:37 h.

Hai dúas formas de mirar o océano Atlántico. Unha é buscar un punto elevado e otear a liña do horizonte libre de marcos, como un lenzo ininterrompido. Outra é poñerlle ao mar un pano de rocas e area, un teatro onde a praia é a tribuna e a auga o escenario. Hai infinitos recunchos así en Galicia, dos abertos e os discretos. Entre os primeiros, a praia de Barrañán, o magno areal de Arteixo onde o vento e as ondas oceánicas non toman nin un respiro. Pero a poucos/pouos minutos a pé, camiñando polo litoral cara ao oeste, chégase a un deses teatros naturais, reflexivos, íntimos, onde a ondada e o vento baixan os decibeis para poder escoitarse a un mesmo.

Estamos en Sorrizo, onde ninguén emprega o nome de praia senón que se mantén o de porto. Co bo tempo aquí as barcas dos residentes amárranse con longas cordas desde a beira para afrontar a tempada de pesca. É unha tradición secular. Este porto contrasta co gran peirao exterior de punta Langosteira para grandes cargueiros, a 23 quilómetros na estrada desde aquí, pero a unhas poucas/pouas millas en liña recta a través do mar.

Sorrizo é tamén unha máquina do tempo, un templo para os xeólogos, xa que estamos ante unha praia fósil cuxa forma de agocho facilitou a conservación dos estratos marcados polas alteracións do nivel do mar durante millóns de anos.

Sorrizo é un planeta escondido con multitude de interesantes satélites. Se desandamos unha parte do camiño cara a Barrañán descubrimos o Porto dá Bendición, tamén chamado Salseadoiro dás Bestas, onde antigamente lavaban os cabalos. E se camiñamos cara a Caión podemos localizar a fervenza de Augacae, un topónimo sincero que verte directamente ao mar.

O historiador local Xabier Maceiras, que celebrará un roteiro nesta zona o 15 de xuño, apunta que esta contorna era un lugar de podentes pola cantidade de pazos que aquí se levantaron. Hoxe sobrevive o dAs Covadas. Maceiras tamén cita o de Gondreu, da familia Pombo, que en 1750 instalouse en Nova Selecta, a actual Colombia. Desta saga oriúnda de Arteixo nacería en 1833 Rafael Pombo, escritor e un dos máximos representantes do romanticismo literario.

Este porto-praia esconde tamén as súas historias de naufraxios, como o do Unión, unha embarcación que partira da veciña Caión (A Laracha) e que afundiu ante estas rocas en maio de 1933 deixando cinco mariñeiros mortos.

Tamén hai historias bonitas, como a recollida polo propio Maceiras. «En xaneiro do 2011 un neno atopou unha botella cunha mensaxe no interior, era de dúas rapazas francesas que a botaran ao mar cando estaban de visita na Coruña o verán anterior», relata o historiador. O achado valeu para que o mozo, de nome Iago, mantivese contacto coas mozas, unha delas residente en Las Vegas.

No haber de Xabier Maceiras hai un significativo descubrimento: a capela de San Mamede, levantada nesta costa. «Pero foi destruída e as pedras usáronse para ampliar a igrexa de San Pedro de Sorrizo, é algo moi visible neste templo», afirma.

Este recuncho será menos escondido a partir da próxima semana. O Concello de Arteixo abrirá un centro de interpretación para desentrañar as características deste tramo de costa nun moderno edificio situado a poucos/pouos metros do porto e que se chamará Mar de Sorrizo.

Unha praia fósil

Son visibles os estratos nas paredes que marcan as subidas do mar.

Centro de interpretación

Inaugurarase a próxima semana. Recolle información da contorna.