Notas en branco e negro de Ou Potiños en corredores e salas dun hospital
01 sep 2026 . Actualizado á 05:00 h.«No b/n hai un silencio que te obriga a escoitar os sentimentos da imaxe», Ted Grant.
Cando se entra nun corredor de consultas médicas, éntrase nunha catedral. Éntrase desposuído. O suxeito é alí deas-rexistrado, expediente. O ser anónimo no medio dun anónimo grupo humano nun espazo alleo, preso cada un da súa propia preocupación que se volve común, aínda que estraña. É, na topoloxía de Foucault, a heterotopía de desviación por excelencia; na de Marc Augé, o non-lugar, non-lieu na súa forma máis pura: espazo baleirado de identidade relacional e histórica, sen eros, só tránsito e contrato.
Humanizar estes espazos comúns de tránsito como evasión da angustia e da espera é obxectivo de todo o equipo médico e profesional de Cosaga (agora Recolectas) e da Fundación Cum Laude, que desde o 2009, realiza infinidade de proxectos culturais e de divulgación, froito dun férreo compromiso coa educación, a cultura, a literatura, a promoción da arte e dos mozos emerxentes e a solidariedade con programas educativos, humanitarios e de desenvolvemento en Camerún, Perú ou Birmania sendo Ángeles Rodríguez Valiño e o doutor José Manuel Quintáns Vázquez os activos promotores destas importantes e necesarias accións para visibilizar a cultura e conectala co público e devolver a maxia do humano á contorna social. É por isto que comisarían a mostra que a Agrupación Fotográfica Ou Potiños, fundada en Partovia hai máis de tres décadas e estrutura matricial da fotografía galega contemporánea desde O Carballiño, formadora de xeracións na súa pedagoxía da imaxe e activismo fotográfico, instale neste contexto clínico unha nova proposta expositiva, Branco e negro, como unha profanación no sentido que Agamben outorga ao termo, democratizar os espazos reservados con arte.
Desde a veduta do settecento ata o travelling cinematográfico, a realidade se (representa como panorámica derivada do concepto de fiestra albertiana. A historia da mirada moderna é horizontal como forma de narración, a paisaxe entendida como Landschaft, expandido. A verticalidade que Ou Potiños propón, supón outra mirada iconográfica, é a do fume e o ronsel, a Pathosformel warburgiana do corpo ergueito. Para Rosalind Krauss, a orientación non é formato, é toma de posición. Convértese en solemn frame. A imaxe vertical enfróntase, afróntase. Obriga ao que Merleau-Ponty chamaba a reprise: o corpo debe erixirse para mirar. A imaxe non está suspendida, está erguida.
O branco e negro é unha epojé como suspensión do accidente cromático para acceder á esencia.
A tensión ilusionante como estrutura do misterio do sugir da forma no revelado analóxico. Do branco níveo de sobrexposición intencionada, ao nigredo da alquimia. Así intervén na paisaxe a luz como laceración ou descubrimento nas paisaxes de María Riveiro, José Luis Montes e Esther Mosquera. O impacto xestual de Óscar Flint, texturas táctiles de Daniel Framiñán, imaxes de alto contraste son as de Víctor. M. Fernández e Bego Brao. Xosé Luis Diz establece como punctum a bicicleta varada na praia, Felipe Gallego no textual. O gran como índice puro e pegada física advírtese nesa queimadura emocional das fotografías de Andrea Cid, Antón Pazos e nas sombras investidas que configuran trepidantes a aletheia na de Charo Gundín. Cabe valorar o labor pedagóxico de Agrupación Fotográfica Ou Potiños, en máis de 30 anos ensinando a mirar e a ver. En Branco e negro analiza a experiencia analóxica e o valor iconográfico do formato trasladando un modo de verdade sensorial máxima como teorizan Kress e van Leeuwen, Chema Madoz, gran herdeiro da greguería pola súa portentosa imaxinación combinatoria ao producir imposibles objetuales con precisión cirúrxica, pola metáfora convertida en poética beleza ou afiado concepto, esa fórmula de enxeñosa intelixencia creada por Ramón Gómez da Serna. Deliciosas pezas con trompe-l'esprit están asinadas por Roberto Steinbrüggen, Pat Celta e Aurora Soler. Sublime a fotografía de Manolo Celta e apaixonante a de Seve Ferreiro.
Os fotógrafos expostos dialogan cos grandes mestres do branco e negro contemporáneo como Kenna na reflexión da paisaxe como estado mental, Salgado ou Francesca Woodman; Alberto García-Alix e Cristina García Rodero, que nos mostran que o branco e negro español non descende da luz de Sorolla senón da sombra de Goya, expresionismo emocional de Solaina.