Fraude constitucional e democrática
OPINIÓN
A posibilidade de que, unha vez disoltas as cámaras parlamentarias, o Goberno aprobe un ou varios decretos leis —se se dan as circunstancias para iso— e estes sexan validados pola Deputación Permanente do Congreso, é conforme a letra das normas aplicables ao caso. Para algúns, tanto desde unha perspectiva política como —isto é algo máis sorprendente— partindo dunha análise xurídica, basta o cumprimento deste requisito para converter en perfectamente irreprochable a manobra levada a cabo polo Goberno esta semana. Quen defende isto parecen esquecer que existe a fraude de lei, cuxo primeiro requisito é, precisamente, que a actuación cumpra a letra da lei. O artigo 6.4 do Código Civil dispón literalmente: «Os actos realizados ao amparo do texto dunha norma que persigan un resultado prohibido polo ordenamento xurídico, ou contrario a el, consideraranse executados en fraude de lei e non impedirán a debida aplicación da norma que se tratou de eludir». Algúns aínda argumentan que esta categoría non sería aplicable á Constitución, a pesar de ser esta a norma suprema.
Pido aos lectores que, coa maior obxectividade de que sexan capaces, intenten aplicar o sentido común á situación que se expón, lembrando os seus datos básicos. O Goberno aprobou dous decretos leis a pasada semana, cuxa convalidación foi rexeitada o venres 2 polo pleno do Congreso. O luns 5 de outubro disolvéronse as Cámaras, e o martes 6, esencialmente as mesmas previsións foron aprobadas noutros dous novos decretos-leis. En circunstancias normais, a mesma maioría que no pleno se opuxo a estas normas, faríao na Deputación Permanente. Isto é, indubidablemente, o que quere a Constitución, cuxo artigo 78.1 dispón que os membros da Deputación Permanente «representarán os grupos parlamentarios, en proporción á súa importancia numérica»; e nun sentido moi similar pronúnciase o artigo 56.1 do regulamento do Congreso. Pero, en parte porque é imposible ás veces unha translación aritmética exacta desa proporción, e en parte por cambios no pleno producidos con posterioridade á constitución deste órgano, prodúcese a anomalía de que a maioría que rexeitou os decretos no pleno é minoría na Deputación Permanente. Esta circunstancia é, de xeito evidente, contraria ao que quere a Constitución e o regulamento do Congreso, non só nos artigos citados, senón en toda a configuración dunha democracia parlamentaria. Nela non é admisible que un órgano máis reducido, como é a Deputación Permanente, anule na práctica o que decidiu o pleno, órgano soberano da cámara e máximo representante do pobo. Resulta, así, que os que representan os representantes do pobo rectifican o que dispuxeron eses representantes directos do pobo. Aproveitar esa circunstancia anómala para intentar sacar adiante, apenas uns días despois, as medidas que foron inequivocamente rexeitadas polo pleno, supón unha fraude da Constitución e unha notoria e intolerable terxiversación das regras do xogo da democracia parlamentaria; un desprezo, en definitiva, á propia democracia, que en circunstancias normais podería implicar a nulidade das normas así aprobadas. Lamentablemente, hai tempo que as circunstancias do noso sistema democrático parecen deixar de ser «normais»…