Habituámosnos tanto a mirar o mundo a través dun rectángulo de cristal que xa só medimos o pulso da civilización segundo o último algoritmo que promete desbancar á humanidade, o titular estridente da política de trincheira ou o debate efémero que dura o que un parpadeo na rede social de quenda. A intelixencia artificial é o novo maná, a promesa e a apocalipse cotiá co que almorzamos, xantamos e ceamos. Mo nopoliza congresos, portadas e faladoiros. Crémonos os amos absolutos da técnica, deuses diminutos capaces de replicar o pensamento en servidores que zoan como colmeas metálicas.
E, de súpeto, nun xiro maxistral da xeografía celeste que escapa a todo control mercantil, a Lúa interponse con precisión milimétrica entre a Terra e o Sol.
Unha eclipse total. A noite en pleno mediodía. A temperatura que descende de golpe, as estrelas asomándose cunha timidez fantasmal a media tarde e a coroa solar despregándose como un encaixe de lume branco sobre o fondo negro do ceo. Ante ese espectáculo mudo e colosal, onde queda o último modelo de linguaxe informática? Que importan os índices de bolsa, as métricas de rendemento dixital ou as disputas xeopolíticas que axitan o planeta?
É fascinante comprobar como, fronte á impoñente sobriedade dun fenómeno natural, toda a nosa tecnoloxía vólvese repentinamente accesoria. Millóns de persoas de todas as condicións, idades e credos interrompen as súas rutinas e alzan a vista ao ceo coa mesma mestura de asombro e tremor que sentían os nosos antepasados nas cavernas. Non hai pantalla capaz de competir coa emoción directa de ver como o día se extingue por obra e graza da física cósmica.
Segundo relata o divulgador científico Moncho Núñez no seu libro Eclipses (editorial Guadalmazán), a última eclipse total do século XIX en España tivo lugar o 28 de maio de 1900, e supuxo a consagración do chamado «turismo astronómico»; aquel día miles de persoas nacionais e estranxeiros viaxaron ata España para contemplar o fenómeno desde Cáceres, Castela-A Mancha e Alacante. Nada que envexar as previsións establecidas para o que terá lugar esta semana.
A eclipse lémbranos, cunha elegancia implacable, a nosa humilde condición. Arrebátanos por uns minutos a arrogancia dixital e devólvenos a capacidade de marabillarnos ante o inabarcable. Mentres o algoritmo segue calculando probabilidades na fría escuridade dun disco ríxido, a humanidade enteira, por unha vez, cala e respira ao unísono baixo a sombra perfecta da Lúa.
Aínda que xa verán como moitos renunciarán a velo en directo e poranse a gravalo co móbil. Hai xente «pa to».