Co Día do Libro xa fagocitado polo mundo cuqui instagrameábel, polo culto fashion a escritoras cuxo maior mérito é levar o bótox ben posto, polo fraseo curto e a palabra de dicionario escolar como estilo, e polo sistema editorial convertido en intelectual orgánico do diñeiro, remexo na hemeroteca para atopar un tema literario que me reconcilie con este antigo oficio que, malia todo, debería seguir chamado a mudar as cousas.
A literatura, igual que a intelixencia, está afeita ao seu rol tan impertinente coma incómodo e marxinal. O que pasa é que pensabamos que o «muera la inteligencia» de Millán Astray se refería a pegarnos un tiro, non a excluírnos das canles de publicación, dos premios, das mesas de novidades e dos encargos con pasta por non escribirmos thriller ou parágrafos de autoaxuda cheos de metáforas de supermercado.
Pero dicía que, coma Cunqueiro, quero escribir en abril desta arte que converteu a cegueira colectiva na virtude dos guieros capaces de ver coa escrita o que os borregos non vían: Homero, Castelao… Entón vénme á cabeza algo emocionante que souben hai pouco: a casa de Rosa Crujeiras, flamante reitora da Universidade de Santiago, coma todas as casas da aldea dos oitenta, zumegaba tanto respecto polo saber como ausencia de erudición. Pero había libros: os libros en braille dunha tía cega.
A primeira muller en máis de cincocentos anos en rexer a USC chega desde unha marxe de resistencia, por ser muller, por ser da aldea, por lograr ler, a pesar de todo, coma os cegos. Se os cegos len, como vai sucumbir a literatura a toda esta vaga de estupidez? Quen chega a reitora: a rapaza de aldea que aprendeu a ler en braille ou a que sucumbe a unha literatura que trata os adultos coma se fosen nenos? Rosa Crujeiras reconcilioume co mes de abril.