Hai dores que non aparecen nunha radiografía, nin nunha análise de sangue, nin na proba médica máis sofisticada que a ciencia poida ofrecer. Sabíao ben Noelia Castillo, que nos lembrou da forma máis crúa posible que, a miúdo, o corpo non é máis que unha gaiola e a mente o carcereiro máis implacable que existe.
A eutanasia, legalizada coa intención de ofrecer unha saída digna ao sufrimento insoportable, enfróntase agora ao seu exame máis difícil: a saúde mental. Cando a dor é físico, a sociedade asente cunha mestura de pena e alivio. Pero cando nace da psique, entramos nun terreo pantanoso onde as certezas se dilúen. É o desexo de morrer un síntoma da propia enfermidade ou o último reduto dunha decisión libre? Ata onde chega o deber do Estado de protexer a vida fronte ao dereito individual de porlle fin?
Non se trata de cuestionar a lei, senón de mirar de fronte ás súas zonas de sombra. A Xustiza ten os seus tempos, pero o sufrimento humano ten as súas urxencias; e nese desfasamento ábrense gretas polas que escapa a esperanza. Este non é só un arduo procedemento administrativo: é, en esencia, a definición mesma do que consideramos unha «vida digna». Máis aló de parágrafos legais, falta un consenso social sobre como acompañar a quen sente que a súa existencia é unha ferida aberta para a que non atopan cura. Por que cústanos tanto validar a dor que non sangra? Quizá porque recoñecer o tormento do outro nos obriga a enfrontarnos á nosa propia fraxilidade.
A maior dignidade nace de ser comprendidos na escuridade. Porque vivir debería ser moito máis que non estar morto.