Póstumo «impeachment» a Francisco
OPINIÓN
O soño de Nabucodonosor, invasor de Israel. Daniel descóbreo e interpreta (Dan 2, 31ss). Xigantesca estatua de metais preciosos. Os seus pés, parte de ferro e parte de arxila. Caeu unha pedra sobre os seus pés e pulverizó toda a estatua. Desaparecería o rei e o seu reino.
A partir do século VIII, a Igrexa católica Romana foi erixíndose nun reino máis, a imaxe das veciñas vilas de entón. Sobre todo, consumouno Gregorio VII, monarca absoluto, no terreal e no espiritual. O papa Sixto V, século XVI, organizou a Curia como calquera outro estado renacentista. A agregación do continente americano ao patriarcado de Occidente, con sede en Roma, deu ás ao Papado. O carácter monárquico absolutista do xefe de la Iglesia Católica permaneceu inmutable, incluso despois da Revolución Francesa e despois da perda dos Estados Pontificios en 1870. Lonxe quedaba o «o meu reino non é deste mundo» (Jn 18,36s). O bispo de Roma era e é papa-rei.
El xefe do Vaticano, e polo tanto de la Iglesia Católica, non é elixido democraticamente. O seu endogámica elección é froito dun acordo entre notables designados pola xefatura do mesmo Vaticano. Nin sequera participa a curia. Pero ese xefe, o papa, faise cargo dun acerbo de dogmas, doutrinas, costumes e responsabilidades que non son aleatorias nin prescindibles. A verdadeira canle de manobra debería estar nunha constitución «sui generis» chamada Cristianismo. Máis exactamente, Jesuanismo. Porque, por amais da xefatura do Estado da Cidade do Vaticano está a presidencia servizal de la Iglesia fundamentada en Jesús de Nazaret.
Ultimamente, algúns polémicos cardeais rebeldes, con Burke, Sarah e Müller á fronte, visualizaron a punta do iceberg. Os tres citados son hoxe electores e elixibles. O silencioso descontento elevouse a ostentosa protesta e ameaza. Non só a causa de pontificios procedementos de goberno ou manifestacións extraoficiais. Tamén por básicas doutrinas e disciplinas propugnadas por Francisco nas súas encíclicas. Ousaron retar ao papa esixíndolle explicacións e rectificacións dos reais ou aparentes cambios.
Unha visión estatalista do papado está na base da rebelión. A configuración histórica do Vaticano e de la Iglesia Católica dá ás ao disenso. Constituídos en autoridade e dignidade, os rebeldes consideráronse lexitimados para controlar ao xefe, levantado por eles mesmos á sede de Pedro. Consideráronse garantes da permanencia e ortodoxia de la Iglesia. E estarían dispostos a avalar unha deposición en aras da puridade da institución. O impeachment.
Xa Xoán XXIII estivo sometido a semellantes presións. O cardeal Ottaviani chegou a idear a deposición de Roncalli por motivos análogos aos ventilados con Bergoglio. Teólogos salmantinos do século de ouro fundamentaban tal atrevida proposta. Se o papa era declarado hereje, debía ser deposto. Pero, na nosa Igrexa monárquica e piramidal quen controla ao monarca, ao unxido? Os electores crense responsables e donos do elixido. Os cardeais rebeldes (e as numerosos xerarcas que os secundan) apelan á doutrina e aos costumes. Inclúense os dogmas? Só a disciplina? O legado de Jesús foi recibido, transmitido e interpretado de forma non unívoca. Incluso, tendenciosa e oportunista. Proba diso son as diversas seitas cristiás e os diversos evanxeos e escritos antigos, canónicos ou apócrifos.
Resultou imposible un impeachment contra Bergoglio. As súas iniciativas doutrinais e disciplinarias non eran revolucionarias. O seu prestixio entre crentes e resto do mundo non decaeu. O mero intento de censurar a Bergoglio resultou ineficaz. Aos xerarcas rebeldes só lles quedou agardar a un novo conclave, o deste mes de maio. É o que sucedeu con Roncalli cando estaba no punto de mira do Santo Oficio. E é que a morte achanda, iguala, incluso canoniza. Pero, a rei morto, rei posto. Cabe a involución. Para conxurala, Bergoglio utilizou as tradicionais armas. Creación de novos electores afíns. Catro de cada cinco electores. Improbable a póstumo impeachment.