Paseime algunhas semanas relendo os centos de columnas que fun publicando aquí nos últimos sete anos. A semana que vén, acompañando o xornal do domingo, La Voz publicará un libro cunha selección desta Volta de folla e tiña que escoller as que irán no volume. O caso é que, cando nos relemos, aos escritores pásanos como aos moribundos: que vemos transcorrer toda a nosa vida ante os nosos ollos. De modo que, escollendo, relendo e corrixindo, revivín todos estes domingos que pasamos xuntos vostedes e eu nesta sección. Nos textos, e nas magníficas ilustracións de Ed Carosia que os acompañan, volvín a visitar os lugares que algún día tiven a sorte de coñecer e sobre os que escribín aquí: o vello Macao, onde presenciamos a guerra das mafias chinesas; o val da Becá, no Líbano, onde florece a adormidera e o AK47; Ittoqqortoormiit, en Groenlandia, onde esquimó e meteorólogos non se falan… Regresei a lugares que só puiden visitar coa imaxinación, como a Lúa ou o cemiterio ao que van parar os blogues esquecidos da internet. Volvín a ter diante, figuradamente, algúns obxectos dos que lles falei porque me parecía que encerraban algunha reflexión: a chave que abre a porta da igrexa do Santo Sepulcro, que un día tiven na miña man en Xerusalén; as luvas de boxeo de Muhammad Alí; os panos de mesa de papel nas que escribín tantos destes artigos…
Nesta relectura obrigada tamén me reencontrei con algúns personaxes que tiven a honra de coñecer, como o cerebro gris da CIA Vernon Walters, que un día contoume un segredo sobre a Transición española nun restaurante dEl Escorial; ou o cantante Luis Aguilé, que quería regalarme unha das súas gravatas, pero non tiña ningunha a man. Outros os puiden observar tan só na distancia, como o inimitable Fernando Rey ou a actriz Jeanne Moreau, a quen, para a miña sorpresa, vin rir un día. Tamén escribín sobre min, porque, como dicía Unamuno, somos a persoa que temos máis a man. Disertamos sobre paxaros, sobre a camelia, sobre a figueira, sobre libros e películas, sobre os ollos da gran María Casares e os da non menos grande deusa Atenea. Escrutamos o prognóstico do tempo nas minchas pintadas polos grandes mestres e descrito unha tormenta en Cantabria, sen máis, porque unha tormenta é por si mesma unha historia que se conta soa.
Volvendo ler todas esas anécdotas para incluílas no libro, en fin, tiven a oportunidade de reflexionar sobre este traballo e este xénero do artigo literario, un tipo de texto que tiña unha gran presenza nos xornais de antes, pero que hoxe se practica pouco. O certo é que, na súa humildade, permite case calquera cousa, incluído o experimento (digamos que é a gasosa da literatura). Aquí, por exemplo, intentamos redactar un artigo sen a letra a, outro a base de anagramas, outro de erratas. Contamos unha historia ao revés, do final ao principio, outra a base de paréntese, outra a partir das riscadas dun borrador para facer un eloxio da mancha de tinta. Porque o feito é que deste vello xénero venerable pode saír calquera cousa. Por exemplo, a min agora o que me saíu é un prólogo, ou unha antoloxía dunha antoloxía. Pero vostedes saberán desculpar a divagación, como tantas outras veces. Reciban a cambio o meu agradecemento pola súa compaña ao longo de todos estes anos, e os que queden.