Erro non forzado
OPINIÓN
Oímos moitas veces a expresión «erro non forzado» cando vimos un partido de tenis. Trátase de erros que poderían evitarse cando se supón que a situación está baixo control. Mírese por onde se mire, o lapsus de Joe Biden ao ignorar a España, nunha primeira mensaxe, co agradecemento pola súa contribución en Afganistán a 26 países, foi emendado ao día seguinte cunha chamada telefónica ao presidente Sánchez e tras coñecerse na prensa española esa afronta. Estou convencido de que se nos tivese incluído na lista, esa chamada non se fixo. Que o erro se produciu non cabe ningunha dúbida. Que foi non forzado parece que tamén. O preocupante é onde orixinouse o erro e por que esta cuestión de detalle -tan coidado, por outra banda, pola diplomacia americana- puido ocorrer. Foi na Casa Blanca? Foi na Secretaría de Estado? É responsable Joe Biden, Kamala Harris ou Anthony Blinken, que foi quen redactou o comunicado? Ou os tres? E todo isto sucedeu sen que Estados Unidos teña aínda embaixador en España. A finais de xullo deuse a coñecer o nome da nova embaixadora, Julissa Reynoso, avogada, de orixe dominicano, e ata o de agora xefa de gabinete da esposa do presidente, Jill Biden. O seu nomeamento debe ser ratificado polo Senado.
Os Estados Unidos son un país exemplar no desempeño da diplomacia pública. Gastan moito diñeiro e empregan moitos recursos en convencer os demais dos seus valores e tomas de posición fóra das súas fronteiras. Como fan outros aínda que sen tantos medios. Por iso chámame a atención ese «erro non forzado» con España. A diplomacia pública é un concepto moi antigo. Exercérona todas as civilizacións e imperios. Para as relacións internacionais é de obrigado aprendizaxe. Maquiavelo considerábaa unha arte e foi quen inaugurou este concepto na Idade Moderna. Logo veu a Paz de Westfalia (1648), que a xeneralizou en Europa. E, finalmente, foi o presidente norteamericano Woodrow Wilson quen, tras a Primeira Guerra Mundial, deulle un carácter máis aberto e público, e, por tanto, menos secreto e restrinxido.
Con todo, na miña opinión, a mellor diplomacia pública que se exerce no mundo é a da Santa Sé. Que son se non as nunciaturas apostólicas, cuxo orixe está na Idade Media cando a Igrexa católica -non esquezamos que katholikós significa universal- enviaba misións diplomáticas aos soberanos para resolver diferenzas políticas e espirituais. Tamén estou convencido de que a mellor información manéxaa o Vaticano, sinxelamente porque está a pé de rúa nas parroquias e nas misións en todos os países do mundo.
Como non hai mal que por ben non vinga, España debe aproveitar ese «erro non forzado» para estreitar máis lazos de confianza cos Estados Unidos. Somos un país fiable aínda que, ás veces, a nosa política exterior debe ser corrixida intelixentemente. Somos unha potencia media e en ocasións damos a sensación de ser irrelevantes en política internacional. Quizais en certos ambientes vésenos así. Está nas nosas mans cambiarlles o criterio.