O 6 de xaneiro, data na que oficialmente se certificaba a vitoria de Joe Biden como presidente de EE.UU., era para moitos un novo comezo; un respiro despois do caos, da división e da sombra de corrupción que caracterizou a presidencia de Donald Trump. Debía ser o final dunha era e o principio dun novo espertar da democracia norteamericana. Pero o que ocorreu no Capitolio, asaltado por grupos de seguidores do presidente saínte para vingar unha vitoria que reclama, parecíase máis ben ao comezo dunha época aínda máis convulsa.
Desde a celebración das eleccións, e a pesar dos intentos, Trump non conseguiu que os tribunais lle desen a vitoria, non puido silenciar á prensa, e os servidores públicos fixéronlle fronte. Os demócratas da Cámara de Representantes non se acovardaron, e incluso o Senado -de maioría republicana- invalidoulle a súa veto ao proxecto de lei sobre os presupostos de defensa. Todo apuntaba a que, despois de catro anos de paulatina degradación das institucións estadounidenses, a democracia estadounidense seguía viva e con desexos de fortalecerse.
Pero tamén se deixou demasiado espazo a Trump para seguir aireando as súas teorías conspiratorias e manter así viva a chama entre os seus seguidores, o que levou a asistir a unha das maiores humillacións para a imaxe do país, unha enorme mancha nos máis de 200 anos de ininterrompida democracia.
Co asalto ao Capitolio, Trump volveu a romper a súa promesa de defender a Constitución. O republicano Mitt Romney foi claro: Trump foi irrespectuoso cos votantes, deshonesto co proceso democrático, e deshonroso para a presidencia. Os feitos, ademais, foron un enorme fracaso dos corpos de seguridade pola súa incapacidade para previlos. Desde hai días intuíase nas redes sociais o que podía ocorrer e ninguén entende como non houbo unha anticipación para porlles freo. Tan doado é asaltar o Capitolio?
Ante a gravidade dos feitos, crecen as peticións de botar ao presidente sen cumprir o seu mandato. Volve falar dun impeachment -un xuízo político- polo seu alento aos seus seguidores para ir ao Capitolio e polas presións a Mike Pence para non que non certificase a vitoria de Biden. William Barr, fiscal xeral, xa sinalou que a conduta de Trump «traizoou» á presidencia.
Outra vía máis rápida sería recorrer á emenda 25, pola que o vicepresidente Pence, apoiado por unha maioría do Goberno, asumiría a presidencia. Neste caso o argumento sería que Trump foi incapaz de frear a violencia utilizando todos os poderes presidenciais, polo que se lle pode inhabilitar de forma temporal.
Hai quen incluso baralla a posibilidade de que Trump dimita e Mike Pence, como presidente que lle suceda, outórguelle o perdón. Pero en calquera dos tres casos, o gran temor é que se volvan a prender as rúas.
Mentres, o Goberno aínda en activo, empeza a sumar dimisións -aínda poucas e tarde- e a maioría dos líderes políticos conteñen a respiración agardando ao 20 de xaneiro. Un alivio pero non suporá o fin do trumpismo, nin da crecente polarización, nin da crecente tolerancia á violencia. Non será doado. Biden prometeu que o seu país volverá á esfera internacional como a gran potencia democrática e líder do mundo. Pero quedou claro que deberá comezar arranxando as cousas na casa.