O tema de Cataluña non está, nin moito menos, resolvido. Basta con pensar o que podería ocorrer se nas próximas eleccións tivesen maioría suficiente os partidos independentistas e outros favorecedores. Pero incluso aínda que isto non ocorra Como xestionar unha rexión que é nacionalidade histórica e na que a metade da poboación desexa constituír unha república independente? A xustiza pode achegar solucións a determinadas condutas, pero non pode resolver os problemas sociais de natureza de identidade, cando acadaron, como é o caso, unha masa crítica notable.
Por outra banda, a folla de ruta do independentismo, lonxe de ser unha ocorrencia, debuxa unha estratexia política moi ben pensada e secuencialmente encadeada, con saídas para as diversas situacións posibles. Aceptando esta premisa, non cabe dúbida que a actitude do expresidente e os seus colaboradores, que segue difundindo a imaxe de España que a eles interésalles, desde o santuario belga, en lugar de ser unha farsa, convértese nunha parte máis da estratexia. Vexamos. A resistencia «heroica» do «Govern lexítimo» en «o exilio político» e con «presos políticos no cárcere» non deixa de ser unha argucia política , e non só persoal, que garante a permanencia viva da corrente independentista, cuxo activismo é cada vez máis necesario «ante os xuízos políticos». Un argumento espléndido para manter o facho aceso e chegar á cita electoral coa forza necesaria para non perder votos partidarios. En todo caso, a cuestión catalá aínda ten moito percorrido.