Chámanlles os Soñadores, así, con maiúscula. Son miles de homes e mulleres, uns 800.000 para ser máis exactos, que teñen en común unha cousa: chegaron a Estados Unidos sendo tan só uns nenos, acompañando como pequenos paquetes vivos aos seus pais, tíos ou avós na odisea de cruzar a fronteira norteamericana de forma ilegal, fuxindo da fame e a violencia.
Os adultos que os levaban consigo sabían desde un primeiro momento que eles, os maiores, terían o status de ilegais na terra prometida. Coñecían as regras, os riscos e as consecuencias e aínda así decidiron arriscarse, porque a alternativa era a fame, a inxustiza ou cousas moito peores. Con todo, ninguén preguntou a estes pequenos que ían con eles se querían cruzar a fronteira. Ao longo dos anos, estes nenos foron crecendo, matriculáronse nas escolas, aprenderon oficios e namoráronse, casaron e fundaron as súas propias familias. Todo sería perfecto, se non fose porque estaban nun limbo xurídico: non eran estritamente ilegais, porque eran nenos cando entraron no país e evidentemente non foi pola súa propia vontade, pero tampouco eran cidadáns de pleno dereito.
Durante un tempo, o Goberno federal dos Estados Unidos fíxose trampas ao solitario e mirou cara a outro lado, incapaz de resolver o problema que crecía día a día. Para todos os efectos, eses mozos Soñadores (chamados así porque simbolizan mellor que ninguén o soño americano) crecidos, educados e criados nos Estados Unidos eran uns cidadáns máis, compartindo crenzas, cultura e forma de vida cos demais, indistinguibles do resto salvo pola cor da súa pel, un pouco máis escuro. Con todo, coa lei na man, enfrontábanse a unha teórica deportación a un país de orixe que xa non coñecían e do que incluso xa non falaban a súa lingua.
No 2012, o presidente Obama creou un programa, o DACA, que lles protexía e impedía a súa expulsión pero hai uns días Donald Trump acáballo de cargar dunha plumada. Con iso contentaba á súa base máis ultras, que recea de todo o que non sexa branco, anglosaxón e protestante, pero á vez espertou un enorme rexeitamento social entre o resto, que ve inxusta e desproporcionada a deportación.
Trump pode ser moitas cousas pero sabe cheirar como ninguén a dirección do vento, así que hai uns días, nun dos seus xiros imprevisibles, despois de cargarse ao DACA ofreceu aos seus rivais demócratas no Congreso a posibilidade de reimplantarlo… a cambio de que lle asegurasen -entre outras cousas- o financiamento do Muro con México, a súa grande obsesión persoal de campaña. Con este xesto, puña en xaque a todo o mundo á vez: aos seus socios republicanos, que se vían ninguneados, aos demócratas, que se enfrontaban a unha decisión diabólica e sobre todo aos Soñadores, convertidos de súpeto en reféns dunha xogada maquiavélica que non ten solución clara.
Ao longo do próximos día verase como acaba esta historia, pero de momento a ensinanza está clara: nesta era de posverdade, a frase escrita ao pé da Estatua da Liberdade («Dádeme aos vosos rendidos, aos vosos pobres, ás vosas masas aglomeradas anhelando respirar en liberdade») é, se ninguén o remedia, só iso: unha frase.