Nos tempos de incerteza adoitamos volver a vista á economía. As novas sobre a nosa cidade falan dun incremento nos prezos dos alugueiros e da destrución de moitas empresas. Resulta máis doado comprendermos os mecanismos que explican o segundo fenómeno: a venda por internet ocupa xa unha cota importante do comercio en case todos os sectores e iso, necesariamente, ten que repercutir no número de comercios nas rúas. Mais pola contra, descifrar o que acontece coa vivenda resulta máis difícil, porque non semella que houbese incrementos de poboación que xustifiquen unha presión por alta demanda e é evidente que entran en xogo outros factores.
Pregúntome en que medida se producen fenómenos colectivos de suxestión, círculos viciosos desencadeados polo fenómeno da profecía autocumprida. Estes procesos están detrás das coñecidas burbullas. De súpeto, todo o mundo decide mercar e iso incrementa os prezos. O problema é que, neste intre, na vella Europa estase a xerar unha inquedanza colectiva, da que as consecuencias poden ser impredicibles. O outro día, unha muller, instalando un invernadoiro, xustificaba a súa decisión dicindo que cumpría ser autosuficientes porque ía vir a III Guerra Mundial. Fálasenos de rearme e de aranceis e iso esperta, en xente de certa idade, lembranzas que quedaron gravadas a lume. En momentos así, o impensable faise posible. Con respecto ao que poida acontecer nos próximos meses e anos en Lugo, teño claro que cómpre sabermos coidar o que ao final sempre nos sustenta: o territorio. Co rearme virán as ideas de minas ao aire libre, de explotación de recursos mediante a política de terra queimada ou zona de sacrificio. É a lóxica de quen querería construírse un búnker —seica esta industria si está medrando—. Fronte a iso, eu prefiro o da nosa paisana: unha horta e pitas como consolo fronte ao caos.