A historia das mareas negras, desde o Torrey Canyon (1967) ata o Prestige, pasando polo Urquiola e o Mar Exeo, destilan como factor común o cinismo político; é dicir, achéganse solucións no papel, pero tolérase e mantense un estado de cousas que desemboca nunha reata de accidentes que arruinan familias, esnaquizan os océanos e degradan a natureza. Descargar sobre as bandeiras de conveniencia a responsabilidade destes atentados contra a natureza non é máis que reafirmarse no cinismo, pois quen son os accionistas das bandeiras de conveniencia?, quen fretan eses barcos?, quen os tripula con grupos multirraciais, con auténticas tripulacións de leva?
O fenómeno dos rexistros libres e as súas consecuencias é demasiado coñecido para que poida causar a irritación e o asombro dos nosos dirixentes. Máxime cando máis dun deles ten intereses directos nesas bandeiras.
A Organización Marítima Internacional, que realizou un traballo excelente durante décadas, corre o risco de converterse nun foro de mercadores e, como mostra, aí está o GMDS (Sistema Marítimo Global de Comunicacións), que é un auténtico fracaso, xerador de falsas alarmas e socorros que non chegan.
A CEE, cos seus segundos rexistros, coas súas autorizacións aos que se coan por escobén e un sistema de inspeccións que converte ao navieiro en cliente do inspector, ten responsabilidade directa na dexeneración marítima que sufrimos.
En España, se se realizase unha inspección seria das flotas mercante e pesqueira, moitos barcos terían que ir ao despezamento ou sufrir unha reparación total. Barcos que se despacharon con documentación de persoas falecidas, por carecer de titulación idónea os que realmente os manexan. Hai inspectores de buques que non teñen ningún tipo de experiencia, que nunca navegaron, nin tan sequera formáronse nun estaleiro. O corporativismo ampáraos e os clans da UE protéxenos. Ao mariño profesional esíxenselle multitude de cursos de actualización, pero imparten ensino intrusos e profesores que hai 20 anos que non pisan unha cuberta.
O noso sistema de salvamento, que segue sendo unha referencia, naceu e desenvolveuse a partir da chegada dos socialistas ao poder. O Colexio de Oficiais da Mariña Mercante e o accidente do buque Casón resultaron, por diferentes razóns, decisivos para que o Goberno e a Administración pública tomasen conciencia e ese foi a orixe do Primeiro Plan Nacional de Salvamento (1987-88). Pero transcorreron 16 anos e atopámonos sangrando ao erario público co pago duns remolcadores de salvamento que cando chega a hora da verdade non poden nin co petroleiro nin co vento.
O amiguismo, a piratería de salón e outros males que parecen enquistarse nesta sociedade do sálvese quen poida tamén lastraron de forma letal o noso sistema de salvamento.
É necesario proceder á revisión de contratos, á revisión da flota, á adquisición de equipos e materiais modernos. Hai que axustar mandos e métodos. Chegou o momento de tomar medidas.
Negar recursos humanos e medios alegando escaseza de recursos orzamentarios non deixa de ser unha escusa sen fundamento, sobre todo á vista dos custos extraordinarios derivados destas catástrofes. E a feixes, cando se comproba que os portos sobordan de recursos e competencias alleas, mentres a Administración marítima redúcese e nega o acceso aos mariños profesionais por inconfesables dependencias.
Onde estiveron nos momentos decisivos os que nos cegan cos seus discursos e proxectos? Os que acaparan competencias e presupostos. Que despropósito, que vergoña, que espectáculo o do colexial lendo o panfleto, o do ministro sarxento bombardeándonos coas súas luminosas ideas, que xenialidade a de afundir un petroleiro para evitar unha contaminación con outra máis salvaxe e grotesca! Que decisión a de encerrar ao capitán por negarse a seguir o xogo!
Lamentablemente, dentro duns meses esta catástrofe será recordo e todo volverá ser como antes. A solución está en que os poderes públicos globalicen políticas profesionais e serias. Non nos enganen con dobres cascos, con ISMS, con siglas e siglas que nacen mortas. Fagan que se cumpran eficazmente as leis, poñan profesionais con experiencia a controlar eses barcos lixo, esas tripulacións de leva, eses portos tragatodo. Non nos aparven con charlatáns profesionais baleiros dos pés á cabeza que levan 20 anos vivindo de orquestrar esta comedia. Impidan a entrada nas nosas augas de barcos dos mercadores negreiros. E por favor non deriven os pecados propios en supostos piratas xibraltareños.