Gustaríame coñecer a Pedro Lemebel, aínda que ata non fai demasiado nin sabía quen era, incluso agora cústame escribir correctamente o seu nome. Non debería levar un acento na segundo e? Pois non, pero tendemos a corrixir aos demais, individual e colectivamente, ata nos acentos. Debeu de ser duro para el ser abertamente gai no Chile dos oitenta, vestíndose de muller cando lle daba a gana. Din que co seu amigo Francisco Casas dedicábanse a facer escraches nas presentacións de libros, coma se a alguén lle importasen as presentacións de libros. Bo, claro que si. Os libros están de moda, pero esa é outra historia que se me mestura aquí imaxinando a Hilda, a muller de Pinochet acudindo a un acto literario.
En fin, que debía de ser un personaxe, pero ademais era un escritor extraordinario. A súa novela vai pasando de man en man, crecendo con esa cousa que non é mercadotecnia, senón unha voz que recomenda a outra voz que chega á librería e deixa recado. Sempre hai un ou dous ou tres exemplares de Tengo medo toureiro nos andeis. Agora de dous selos. Como é ese cambalache editorial non o sei, pero aí están as edicións dAs Aforas e Seix Barral. O outro día compreino, adiviñando que é un deses títulos que quedan contigo. Hai novelas potentes, bonitas, poderosas, interesantes e hai novelas que, ademais, son mecanismos exactos. A vida está aí, lamenta e exuberante como o corazón da selva, pero ademais está a estrutura que mantén o relato nun equilibrio perfecto. Mentres a gran historia está a pasar, a pequena historia ten toda a forza para quen a está vivindo. Na novela, os Pinochet acoden á súa casa dos cerros, ela ponse chapeus e el despide a soldados amanerados. O país ámaos, como creen sempre os ditadores, alleos aos movementos que pretenden eliminalos.
Ler máis: «Ollo de tola non se equivoca»
Nunha esquina da cidade, un Santiago de «vibrantes cores e grafitis violentos», unha muller trans recibe a un mozo estudante e déixalle gardar as caixas dos libros no rocho mentres se namora del, do seu nome que repite «coma se bordara as letras no aire». A historia pequena eclipsando á historia grande. Ou ao revés.