O novo bum de Nora Ephron e outros libros frescos para o verán: «Necesitamos intelectuais que non caian das mans»
FUGAS
Acabouse o pastel? Non. A guionista de «Cando Harry atopou a Sally» e outros éxitos do cine segue atrapando en Galicia. Reunimos a tres lectoras en Santiago, que a preguntas incómodas responden ao Nora Ephron: «Non me acordo de nada»
29 may 2026 . Actualizado á 13:37 h.A fea da orxía. Aquí téñenme, ricamente, espiando a vidilla doutros para tomar notas. «Traballar de xornalista é exactamente o mesmo que ser a fea da orxía», solta sen filtros, acordándose do relativamente esencial, Nora Ephron (Nova York, 1941-2012). Así comeza Xente a cear, con Nora coándose bloc en man nun local de intercambio de parellas no novo volume de artigos con que o selo Asteroide dá mecha ao tirón da autora de Non me acordo de nada, que acada máis de 80.000 lectores en castelán co seu rexurdir en España desde o 2022. O enxeño das súas letras é afiado; gordas as súas cifras en Asteroide: Non me acordo de nada, 35.000 exemplares vendidos. Non me gusta o meu pescozo, 30.000; Nin me gusta o meu pescozo nin me acordo de nada (edición ilustrada), 15.000. E o recentemente editado Xente a cear leva un ochomil de exemplares distribuídos en apenas tres meses.
A primeira onda de calor en Galicia achega á beira dos lectores sedentos de refrescarse das altas temperaturas da crónica política e o longo duelo literario da amizade ás ensaladas de letras esta procaz observadora que che fai perder todos os sentidos, salvo o do humor.
A lúcida lixeireza de Nora Ephron lévanos a Yasmina Reza: «Sálvanos a frivolidade». E a lembrar unhas palabras do seu editor en español, o galego Luis Solano, sobre esa graza da escritora para evitar as grandes profundidades e nadar sobre o anecdótico, «esas cousas cotiás pero que son de importancia para o lector».
O lector dos textos da guionista de éxitos de Hollywood como Cando Harry atopou a Sally, Tes un e-mail ou Algo para lembrar é, máis que lector, lectora, apuntan desde Follas Novas, Cronopios e Berbiriana, algunhas das librerías consultadas para inaugurar a tempada de praia, que se vén co novo bum de Nora e un menú de recomendacións dos libreiros para alixeirar os días longos.
En Follas Novas, de Santiago, reunimos a tres lectoras de Ephron con axuda do libreiro Jacobo Ucha. Mostran que o lector de Nora é muller, pero non ten idade nin xeración. «Ela é un sopro de aire fresco», valora Silvia Diz de Almeida, de 28 anos. «Unha lectura que interesa desde un punto humorístico e autocrítico. Hai que desdramatizar as cousas desde aí», comparte este mozo lector, que dispara a esa fatiga contemporánea que é «sobrepensar».
«Ver como ela lles quita peso ás cousas gústame. Síntome moi identificada», revela Silvia. Para Sabela Aldrey, outra das lectoras reunidas en Follas Novas, Ephron «é un descubrimento recente» como escritora. Pero esta lectora de 44 anos seguíraa de preto como guionista de taquillazos nos noventa, «películas consideradas lixeiras. Agora está de moda aldraxar «o romanticismo dese tipo —advirte Sabela—. É un pouco americanada, pero hai que superar algúns complexos no doméstico e o sentimental».
Non (ou non só) de thrillers escuros viven hoxe os libreiros. E hai quen foxe do cozy, e esa nova onda da novela policial con gatos e pastelerías por medio. Outra pista clave de lectura dáa Francisca Movilla, de 62 anos: «A cuestión é ''Como me fai sentir a min Nora Ephron cando a leo? ''. Podo acceder a unha intelectual sen que se me caia das mans. Esa idea dos autores como medallas. Vexo que é accesible, non como Susan Sontag, que me encanta, pero se fai...», quizá densa?
Hai concordia entre xeracións con Nora, que leva xente a cear ás súas historias que se move entre os veintipico e os 70 anos. «Non me gusta o meu pescozo podería ser un libro que lle gustase á miña nai —considera Silvia—, polos temas que trata de manterse coa idade, aceptar cuestións estéticas, a beleza, os cambios corporais, sen facerse nada densa».
«E ponse ela como modelo, é ela a que se critica», intervén Francisca. Nora, explica, é a antimodelo que se atreve a dicir «non me gusta o meu pescozo», que leva os seus bolsos, as súas engurras, os seus pasteis, os seus curros, os seus ligues, divorcios e extravagancias con humor, nese modo avión que permite dixerir as reunións da comunidade. O xuízo como autora «burguesa, pouco profunda, só para mulleres» pesou e pesa aínda sobre ela, perciben as lectoras. Pero a lista Nora de «Cousas que botarei de menos» queda pegada na cabeza e a neveira: vai dos seus fillos aos gofres e ao pracer de ler na cama, que tanta paixón de novelones desata.
Cheira Nora Ephron, tan progre nos 80, a prehistoria? Superamos o tópico que afasta ás intelectuais dos guisos, as tortas, a moda e a cosmética? «É coma se son feminista e gústame pintarme os beizos, que para ningúns parecen cousas inconciliables. Por facer tortas non es unha muller tradicional, hoxe non, é ao contrario. De feito, están a reivindicarse actividades como bordar», apunta Sabela. «Non noto o nesgo, non vexo, no meu círculo, que non poidas ser de física e encantarche o punto de cruz», engade Francisca. Silvia, que di moverse en «ambientes máis politizados do século XXI», ve diferenzas entre a contorna rural e o urbano en canto a formas de vidas e estereotipos. «No pobo de onde é a miña familia segue estando moi vinculada a cociña e o dedicarse aos fillos co rol tradicional nas mulleres». Bordar como hobby, para fuxir do multitarea e a présa na cidade, ten un toque «romantizado», como de «terapia». A costura e a cerámica, aí-aí están con zoa, pilates e o barré.
Hai un canon literario que emerxe décadas despois en autoras como Martín Gaite, Carmen Laforet, Elena Quiroga ou Ana María Moix. «Con Entre visillos, Carmen Martín Gaite foi premio Nadal!», anota Francisca. Pero houbo unha linguaxe sentimental que se saía por fóra dos bordos literarios e sociais dos anos 50, 60, 70 e 80. «E de Martín Gaite destacaban máis a súa faceta na casa, non a de escritora. Era como ademais do que ten que facer... ''ten tempo para escribir''», matiza Sabela, que especula: «O que ten Ephron é que ao non ser unha española dos 50, senón unha neoiorquina dos 70 esas facetas resultan máis compatibles». Con todo, domina unha mirada. Estas lectoras de Ephron mencionan a Siri Hustvedt. Non viviu a súa obra á sombra da do seu marido, Paul Auster? Alguén como Karl Ove Knausgard diría iso mesmo que lle dixo el a Hustvedt nunha entrevista: «As mulleres escritoras non son competencia».
Aínda que Nora é hoxe un Asteroide, lembren —como me lembra unha libreira coruñesa— que Anagrama foi a primeira do país en editala no 2006, en concreto os libros Ensalada tola e acabar o pastel. Pero «foi con Non me acordo de nada, en Asteroide, cando vimos que vendía mogollón», comenta Alejandra de Diego, de Berbiriana, que lembra o éxito da autora en Galicia no 2022. Con Non me acordo de nada empezou a nova vida de Ephron, que cegou aquel verán en vendas en librerías como Berbiriana, Moito Conto, Lectocosmos e Numax. Todas elas, independentes. E corresponsables nas apetencias literarias.
«O custo do alugueiro, o regreso dela a unha Nova York que xa non existe, que non exista esa tenda á que lle gustaba ir... fai que te sentas identificada, na casa», di Silvia, e subliña Sabela: «Ela insiste na idea de barrio. Non será o Nova York que vemos nas pelis, pero o tendero e a tendas de sempre están aí, nos seus textos. É o mesmo concepto de barrio que podes ter en Santiago».
Á rica «ensalada tola» da vida con Nora Ephron, que aderezamos con recomendacións das librerías Follas Novas, Formatos, Cronopios e Voando Libre (a continuación) como aperitivo do verán.
Outras recomendacións dos libreiros galegos
«Yesteryear»
Esta novela de Caro Claire Burke é o «show de Truman» dun ama de casa experta en «a arte de vivir». «A protagonista é unha esposa supertradicional que vai contando a súa vida en Instagram e que ten por marido a un inútil. Un día esta muller esperta nunha casa de campo a finais do século XIX... E o seu marido é unha machada», resume Jacobo Ucha, de Follas Novas, que propón Yesteryear como unha das novelas lixeiras máis apetecibles do verán.
«O detalle»
Vinte e tres anos de vida de parella. Dous fillos, dúas hipotecas, un coche grande e un gran cansazo. Para animar a relación, el decide ter un detalle romántico con ela regalándolle un viaxe sorpresa... O detalle, de Jesús Carrasco, é a recomendación de volver a un narrador de primeira. A proposta é de Ramón Domínguez, de Formatos: «Aguda crónica dás relacións familiares, a historia dunha parella que levan anos casados e que nun momento pregúntase como seguir adiante».
«O evanxeo das anguías»
No selo en que Nora Ephron ten esta tempada Xente a cear (8.000 exemplares vendidos en tres meses) teñen tamén a recomendación estival de Laura Fábrega, libreira de Voando Libre. O evanxeo das anguías é «unha investigación case detectivesca sobre un dos animais máis escorregadizos, e ao tempo un conmovedor relato autobiográfico», da relación pai-fillo, do xornalista e novelista sueco Patrik Svensson.
«A véspera»
Aquí empeza «unha viaxe á familia como territorio inexpugnable onde a suma dos fracasos constrúen o castelo onde nos sentimos a salvo, a pesar de todo», comenta Mercedes Corbillón, de Cronopios. A véspera é unha das súas propostas. «Familias que non descansan nin en chamas», di Manuel Jabois. «Lelo é andar recollendo verdades do chan. Se non fose por ese humor que o levanta todo, tan tenro, tan salvador, tan fresco, deprimiriámonos/deprimiriámosnos, pero temos que aprender a querernos así entendendo que “na casa o importante non é o amor, senón a administración do amor”», subliña a libreira de Cronopios. Mercedes Corbillón engade outra recomendación para empezar o verán alixeirando con causa: Ponme outro viño que aínda te vexo feo. Esta novela de Sibila Freijo «garante o riso e o desencanto. O retrato absurdo da procura do amor en tempos de aplicacións e de fantasías de sofá, onde a individualidade se protexe por amais do desexo de conectar co outro que tende a mostrarse encaixando nas clasificacións de Sibila, en grao sumo hilarantes. A narradora e as súas citas son dignos de compaixón e vítimas de parodia. Podemos ser cada un de nós. Perfecta lectura de praia para imaxinar en que categoría está o veciño de toalla», reseña Corbillón.
«A casa da alegría»
Un clásico de Edith Wharton, dunha intelixencia exuberante e un finísimo sentido do humor, é outra das propostas da Librería Formatos para abrir a antuca e botarse a ler. «De como as abrandases sobrevivían á realidade supostamente perfecta da América dos 50 fala Wharton nesta novela», avanza Ramón Domínguez sobre esta xoia que edita Alianza Editorial e invita a revisar con alta literatura a longa e procelosa historia da defensa dos dereitos da muller.
«Hoxe toca leiva?»
Esta pregunta que se fai no Náutico do Grove todos os veráns dálle o título a Lois Pérez dunha das últimas novelas que publicou Xerais. Unha recomendación de Jacobo Ucha, de Follas Novas, para irse de concerto ao Nautilus, un trasunto do Náutico no que a formulación son os concertos sorpresa. A trama cocíñase entre a música e a praia no máis suxestivo dos escenarios. «Os lugares que coñecemos, os que nos gustan, son un reclamo», valora Ucha. Entre concerto e concerto, novela.