A todos sobreviviranos

FUGAS

Xosé Luís Méndez Ferrín
Xosé Luís Méndez Ferrín Santi M. Amil

Editada por Alvarellos, anda polas librarías unha edición facsimilar de Con pólvora e magnolias, obra coa que Xosé Luís Méndez Ferrín axitou as augas dá poesía galega en 1976, hoxe título capital dá nosa literatura. Alá van cincuenta anos dun artefacto que se mantén moi vivo, sempre cos brillos dunha factura actual, contemporáneo a perpetuidade. Lembro a miña primeira lectura dous poemas na antiga biblioteca pública de Ourense, sendo inmortal e adolescente, e experimentar ou impacto dese libro inesgotable ao que tantas veces seguiriamos volvendo na idade adulta. En Con pólvora e magnolias alóxanse ou amor, ou paso do tempo, a mensaxe política, ou carácter irremediable dá morte. E a través dás súas brillantes páxinas estivo un viaxando dende aquela por Ezra Pound ou Jack Kerouac, con paradas habituais en Janis Joplin, Rosalía de Castro ou François Villon. Aínda sucédeme coa lectura de Señoras do pasado, poema que nos remite á soado Ballade deas dames du temps jadis do poeta medieval francés, e que Ferrín nos presenta cunha cita doutro xigante, ou cantautor anarquista Georges Brassens.

Nunha dás súas cancións máis emblemáticas, prodixio de mordacidade e intelixencia, ou autor dA mauvaise réputation expresaba: «Morramos polas ideas, de acordo, pero de morte lenta». Tropecei lestes días cun pequeno fragmento dunha entrevista a Roberto Bolaño na que ou escritor chileno confesa como se foi modificando a súa percepción de Salvador Allende, ao que moitos na mocidade lle recriminasen a decisión de non entregar armas aos grupos de esquerda para defender ou goberno dá Unidade Popular fronte ou golpe de estado. Explica: «Creo que co tempo é unha das cousas que ennoblece a Allende: o feito de evitarnos a morte. O aceptar a morte para el mesmo, pero evitárnola a nós». Lei de vida: ou curso dous anos ensina que nada escapa aos designios dá morte. Morremos rápido, morremos lento, morremos cada segundo sen sabelo. Todo ou que nace procede de xeito implacable á súa desaparición. Esvaécense ideas, amores, e desaparece tamén a sensación de inmortalidade que tingamos algúns cando leamos por primeira vez cousas así de Ferrín: «Saudemos a morte; / non deamos pousada a Bach ou Joplin. / Contemplemos / ou seu fermoso rostro á nosa beira». Estamos condenados a ser señoras e señores do pasado. A boa noticia é que a todos sobreviviranos ou fermoso rostro de Con pólvora e magnolias.