Dende tempos inmemoriais, por un sutil fío de supervivencia, os seres humanos erguemos a ollada cara ao horizonte meteorolóxico. Antano, ler o firmamento gobernaba o destino das colleitas e as mareas da pesca; hoxe, porén, domesticamos o porvir con múltiples fiestras tecnolóxicas. Dependemos de satélites e algoritmos que debuxan polo miúdo os mapas do tempo a días e semanas vista. Outra cousa diferente é que acerten os seus vaticinios, pois a atmosfera non entende de ciencias exactas e a paisaxe pode mudar en cuestión de horas. Lembro a anécdota daquel icónico home do tempo que tivo que sacrificar o seu bigote por apostar cegamente pola firmeza dunhas predicións que o vento acabou desmentindo. A verdade é que o discorrer do clima acabou por converterse nun abrigado refuxio para as nosas conversas máis cotiás. Confésome un devoto desa ciencia impredicible; fascíname contemplar como as borrascas asedian o litoral, as mil facianas do chover (dende o leve e agarimoso bico do orballo ata o máis contundente ballón), os inquietantes ciclos ocultos do trono, o lenzo artisticamente mudable das nubes, así como o inmenso ceo que ás veces ata pode rachar en abraiantes sarabiadas. E, xunto con todos estes engados sensoriais, o que me cativa tamén é o refraneiro popular. Ese enxeño co que o pobo bautizou os caprichos do clima. Sabedoría ancestral condensada en refráns coma «Abril, augas mil», «Marzo ventoso e abril chuvioso fan a maio florido e fermoso», «Setembro, ou seca as fontes ou leva as pontes» ou «San Martiño ten o seu veraniño». Son xoias da nosa alma colectiva coas que os devanceiros tecían o seu almanaque sen máis compás cá memoria oral. Agora que transitamos este maio, baixo o zoar dos ventos, resoou no meu peito aquel antigo e sabio cantar: «Cando marzo maiea, maio marcea». E xusto nese abraio é onde nos atopamos, envolvidos na inestabilidade que caracteriza a nosa primavera, sostendo uns días fríos que evocan o inverno pasado máis ca este maio que xa se esvae camiño do remate. A sabedoría da terra e do pobo, aínda sen satélites, reloxos nin mapas, garda sempre a palabra exacta para explicarnos o mundo no que vivimos.