A súa cuarta novela aborda a fraxilidade humana ante ditaduras, pondo a Arxentina como pano de fondo
14 sep 2026 . Actualizado á 09:04 h.José Ángel Varela (Ferrol, 1964), xornalista e escritor residente en Miño, avanza con paso firme no mundo da literatura tras publicar a súa cuarta novela, Atoparás cans na memoria, en catro anos. Desde o seu debut no 2022, presenta agora a súa obra máis extensa, un relato de intriga ambientado na ditadura arxentina que reflexiona sobre a fraxilidade humana ante os totalitarismos de calquera tipo de ideoloxía.
—Como valora a súa evolución neste período de catro anos?
—Nótome máis solto cada vez á hora de escribir. Considero quizá que esta é a mellor das catro que escribín, e é a máis extensa tamén. Loxicamente, como isto é un oficio que se aprende facendo, pois coa experiencia e as horas que un lle bota, ao final sempre aspiras humildemente a mellorar.
—Véselle cómodo nas historias de intriga. De onde lle vén esta afección polo xénero?
—Eu fun en tempos un gran lector de novela negra. Empecei cos clásicos, con Chandler, e despois cos grandes autores da tradición española, con Juan Madrid, con Andreu Martín. Sempre me gustou moito a novela negra e, en xeral, a novela de intriga.
—Nesta ocasión tan especial o escenario é Arxentina. Que impulsoulle a ambientar a trama alí?
—Utilicei a ditadura arxentina como pano de fondo porque eu, como moitísimos galegos, manteño unha relación emocional moi próxima xa que tiven familia en Buenos Aires. E, bo, por aí un pouco fun fiando a trama.
—Resultoulle difícil documentarse para recrear Buenos Aires sen viaxar á cidade?
—Hai bastante información sobre a ditadura arxentina, pero o máis difícil foi recrear Buenos Aires: rúas, lugares e escenarios. Internet e algúns libros foron de grande axuda. Nunca estiven alá, así que a solicitei da rede. Pero me apaixona viaxar e é unha viaxe pendente.
—Que reflexión ética busca plasmar?
—Expuxen a novela como un estudo da fraxilidade humana ante o medo. Todos os totalitarismos xeran medo e o medo envilece ás persoas. Paréceme tan lamentable a ditadura de Franco como a de Fidel Castro en Cuba, Pinochet ou o matrimonio Ortega en Nicaragua. Todas as ditaduras sen excepción atentan contra a liberdade e a esencia mesma do individuo.
—Presentou o libro en citas como a Feira do Libro da Coruña. Como viviu esa experiencia?
—Fíxome moitísima ilusión. Estiven na Feira da Cultura de Miño en xullo e a primeiros de agosto coa Librería Lume na Feira do Libro na Coruña presentando o libro e asinando. Foi unha experiencia moi satisfactoria; era a primeira vez que acudía como escritor á feira coruñesa. Máis aló da venda, o máis importante foi a proximidade coa xente e charlar un pouco. É unha experiencia moi próxima que recomendaría a calquera.
—Traballa xa nun novo proxecto para pechar a cifra redonda de cinco libros nun lustro?
—Teño unha idea embrionaria na cabeza e gustaríame empezar no outono, pero aínda non está definida. Antes de escribir gústame ter a estrutura do relato ben prevista.