RÃos

Hoxe non podo cruzar o rÃo, cheguei tarde, o mar tapouno. Hei de agardar a que baixe a marea e chegar á outra beira. Allà dejÃ� unha alma ferida, rota. Un corazón triste. Fúcheste, calado, sen queixa; estou esgotado, decÃas. Non comÃas, non andabas. Eu cho pedÃa, os mÃ�dicos, o compaÃ�ero de cama, a enfermeira... Non puxeches da túa parte. Agora sÃ� que non podÃas, a enfermidade e a tristeza cho impedÃan. Consómeme a espera, son mareas lentas, e non està aún baixa. Quito a roupa, afundo na area, móllanme as ondas, estou lonxe e temo. Teño que chegar a ese rincón onde ninguén me viu cruzar o rÃo, unha maÃ�ana de agosto, ao alba. Cando tú levantábaste. E, unha vez mÃs, escribir o teu nome, pedir ao mar que limpe as túas feridas e as mÃas. Un peixe cun anzol, està atrapado, recólloo coa toalla e libéroo. Desaparece no mar, como o teu nome. Escribo de novo. Fuches o meu home de vida, quérote, quérote.| Magdalena Calvo dos Santos.Santurtzi (Bizkaia).

E digo eu, Ânon serÃa mellor expulsar aos que entran de xeito irregular no territorio espaÃ�ol en lugar de construírlles barracóns mentres se soluciona a situación? Todos sabemos que non serÃn devoltos a Marrocos: nin eles nin o Goberno queren. Falan de novas prazas de acollida coma se fose un Ã�xito, cando é un fracaso de manual. As mulleres de Ceuta non poden andar soas pola rúa nin vestirse como adoitan, á europea, e teñen que taparse. ÂÉ iso normal nun paÃs europeo no século XXI? Os que chegan a un paÃs estranxeiro deben vir traballar, a achegar e sobre todo a non impor nin as súas regras nin os seus costumes, e moito menos o seu religión se esta implica que as mulleres pasen a ser de segundo categorÃa. | Ã�ngela B. P. Madrid

Rata, ratón e ratiño, moito, pouco e pouquiño. Cando moitos entran, os que estÃn ferven. Cando poucos veñen, os de aquà envellecen, sen froito nin futuro, o seu pensión xa non estÃ, non hai ninguén que lles pague a súa seguridade social. Amigo espaÃ�ol, chamba do meu corazón. Se un rÃo nunca é o mesmo e un paÃs con mÃs razón, non te obsesiones cunha idea que só està na túa sinrazón. Acepta o cambio, esixe seguridade, o que vinga que poña as súas mans e o de aquà a súa bondade. | Pedro Murillo Pinilla. Montijo (Badaxoz)

Este 'viejoven' chegando á metade dunha vida, cando parece que hai que darlle a volta ao jamón. Un exponse cómo evoluciona a sociedade: agora para ser moderno hai que levar tatuaxes e piercings. Ser vegano e non tomar leite. Que non che gusten os touros. Comprar todo por Internet. Levar calcetíns tobilleros en xaneiro con â��5 ºC. Comer humus e sushi. Merendar donuts ou galletas con forma de dinosauro. (Onde estÃ� un bo bocadillo...). Cear pizza, hamburguesa ou kebab. Escoitar reggaetón, trap ou indie. Usar o móvil ata para ir ao baÃ�ou. Ligar por Tinder. Facerse fotos de pose para Instagram. Gravar vÃdeos de dez segundos para TikTok porque se duran mÃs o público abúrrese. Ir ao ximnasio e tomar batidos de proteÃnas. Comer iogures bio para ir ao baÃ�ou aos cinco minutos. Conducir coche elÃ�ctrico. Facer ciclismo en bicicleta elÃ�ctrica para non cansarse. Ir comprar o pan o patinete elÃ�ctrico para non cansarse. Ter unha casa domótica: acendo as luces cunha palmada e subo as persianas coa voz, para non cansarse. Lavarse os dentes con cepillo elÃ�ctrico, non vaia ser que me disloque a muÃ�eca. Pasar a aspiradora cun robot con 'forma de sopapo'. Ver TV con 500 canles temÃticos: Netflix, HBO, Amazonâ�� Xogar con catro videoconsolas. Queridos lectores, que paren o mundo que eu me baixo. Agardo que, nestes difÃciles tempos pasados, aprendamos que non é mÃs feliz o que mÃs ten, senón o que menos necesita. Os nosos avós viviron mÃs felices sen tanta 'mandanga'. | Manuel Canser. Santander

Chegou a hora de presumir da idade que teño. É o meu cumpleaÃ�vos e todo o mundo (uns sinceramente e outros por afagarme) di que non aparento a idade que teño, que, en lugar de setenta e cinco, parece que fago sesenta e cinco aÃ�vos. Eu agradézoo moito, pero neste caso gústame presumir de setenta e cinco aÃ�vos, porque o meu traballo me ha custado chegar ata aquà e como para non presumir deles, despuÃ�s dos tres sustos que me deu a vida. Cando fuches contando dÃa a dÃa os aÃ�transcorrer desde o primeiro contratempo e cres que xa o tes superado e esquecido, e que cunha vez desta experiencia bastarÃ, pois non é asÃ, aos vinte aÃ�reaparécevos unha nova situación, é algo tan grave que non cho podes crer e que che fai preguntar, Âpor quÃ� outra vez a mÃ? Vólvenseche paralizar as túas ilusións e a túa vida, iso sÃ, cun camiño aprendido, non de rosas precisamente. Isto faiche reflexionar e valorar todas as cousas que che rodean, non deixa de ser unha aprendizaxe a travÃ�s dunha mala experiencia, e o que mÃs valoro realmente é aprender a ser feliz co dÃa a dÃa. | MarÃa Teresa Foxa JimÃ�nez. Sevilla

O vento cortaba a cara e a choiva torrencial de Guipúzcoa calábanos ata os ósos. Era 1983, eu apenas tenÃa 17 aÃ�vos e servÃa no Rexemento de Cazadores de MontaÃ�a Sicilia 67, en San SebastiÃn. Toda a Unidade enteira de InfanterÃa de MontaÃ�a habÃa camiñado ás escuras polo barro, arrastrando as botas e o peso do equipo durante unha noite eterna. Ao amencer, exhaustos e tiritando, divisamos por fin os camións no punto de extracción; o regreso ao cuartel parecÃa un sueÃ�ou feito realidade. O CapitÃn, plantado fronte á fila de rostros demacrados, nos miró fixamente e rompió o silencio: «ÂEstÃis cansos?». O desexo unÃnime de subir aos vehÃculos e refuxiarnos fíxonos responder a pleno pulmón, coa inocencia da mocidade: «ÂSiiÃ!». Un sorriso amargo se dibujó no seu rostro antes de lanzar o machadazo: «Pois ben, agora volvemos outros 35 kilómetros andando á base». A alma se nos cayó aos pés, pero os cazadores de montaÃ�a non se renden; demos media volta e arrastramos as pernas kilómetro a kilómetro, puro orgullo e dor. Cando por fin cruzamos o limiar do acuartelamento, esnaquizados e ao lÃmite das nosas forzas, o CapitÃn volvió a formarnos. Mirando detidamente os nosos ollos exhaustos, repitió a pregunta cun eco desafiante: «ÂEstÃis cansos?». Esta vez, escarmentados e coas forzas xustas para respirar, contestamos nun fío de voz, nun ton moi baixo: «SÃ...». Foi entón cando nos clavó a lección mÃs grande do Terzo Vello de Sicilia, unha frase que se me grabó a lume para o resto da miña vida: «Que sepÃis que cando non se pode mÃs, sempre se pode un pouco mÃs». | Mikel Rodrigo. Burgos

A miña filla é unha pesada. Aos oito aÃ�itos comenzó a darme a lata con que lle comprase un móvil. Non se contentó co terminal sen datos que lle regalamos aos 10. Tras semanas e semanas de rogos, negociación e algunha que outra llorera, o Executivo familiar cedió ás presións e adquirió un flamante dispositivo intelixente. A miña filla vai agora ao colexio encorvada cara á súa prezada pantallita; sóo a garda un intre cando chega á parada do bus a súa mellor amiga. Descoñezo quÃ� contidos a acompaÃ�an na súa cotiá ida e volta á escola, pero sospeito que non todos son edificantes. Agradezo infinitamente ao cole que le prohÃban o ditoso aparello durante as horas lectivas (lÃstima que non o fagan tambiÃ�n durante o recreo e a pausa do mediodÃa). Por sorte a miña filla e as súas compaÃ�eras, que se deleitan retando aos seus proxenitores, acatan todavÃa a autoridade institucional. TambiÃ�n quero dar as grazas aos gringos e os seus fiscais, que dobregaron a Meta para que acepte facer o noso traballo, o dos pais, incapaces de paliar a adicción dos nosos vÃstagos ao cacharrito que lles compramos. Para aforrarse reprimendas millonarias, a empresa vai limitar o uso das súas redes sociais; os menores só podrÃn conectarse dúas horas por dÃa, con bloqueo de acceso durante a noite e o horario escolar e ocultación dos «me gusta». Agardemos que as autoridades europeas demostren tanto guindo como as súas homólogas de ultramar e que non lles trema o pulso á hora de esixir ás multinacionais da adicción dixital. | Jesús Manuel SuÃrez Liste. Santiago de Compostela.

O meu neto este aÃ�ou empezou a ir á escola. Aprenderà no idioma oficial da súa Comunidade, á parte dalgunha materia en castelán. Cando le preguntÃ� quÃ� fixo allÃ, me dirà que le estÃn enseÃ�ando a contar ata dez (un, dous, tres...). MÃs adiante empezarÃn a facer sumas, restas etc. Algún dÃa poida que vinga á súa aula algún rapaz que non coñeza o idioma, pero que se vexa obrigado a estudar en Ã�l, xa que serà a única posibilidade que teña. Pode ser que ese dÃa, cando lle pregunte quÃ� estÃn aprendendo en clase, o meu neto dígame: estamos a volver a contar (un, dous, tresâ��). E asà con todas as materias. E mentres tanto, no informe PISA seguiremos indo como un foguete, pero cara abaixo. | Gonzalo Gomez Murguia. Barakaldo (Bizkaia)

O recente episodio no Congreso dos Deputados, onde a parlamentaria Ana VÃzquez esgrimió un bote de gas pementa para interpelar ao ministro do Interior, non deberÃa lembrarse como un simple choque polÃtico, senón como un drama para a semiótica. A deputada, que pretendÃa acurralar ao ministro a conta de Ceuta, consideró que as súas palabras non eran suficientes e blandió un bote de gas pementa en metade do hemiciclo. O xuízo contra ela non debe ser polÃtico, senón estritamente lingÃ�Ãstico: habrÃa que esixir o seu destitución polo asasinato en primeiro grao da elocuencia. Ao exhibir ese aerosol, dinamitó a sagrada maxia da linguaxe; ese pacto implÃcito polo cal nos comunicamos mediante signos abstractos (un significante e un significado) para evocar a realidade sen necesidade de cargar con ela. A linguaxe cativa cando desprega horas de aprendizaxe, dominio psicológico, metÃforas e posta en escena. Con todo, a deputada actuó como unha autÃ�ntica cracker do sistema lingÃ�Ãstico, hackeando o código: sustituyó a ideación do perigo pola exhibición chusca dun tubo de spray. O sistema tolera, e ata agradece, a pirotecnia verbal de quen volve volÃtiles os significados mediante a metÃfora. Por iso, a Ana VÃzquez non deberÃa castigala a súa indisciplina parlamentaria, senón a osadÃa de rebentar a maxia da palabra coa vulgar e prosaica presenza da materia. | Javier FatÃs Cebollada. Zaragoza

O outro dÃa entrÃ� nunha desas tendas de ultramarinos de toda a vida, das que cada vez quedan menos. Vin unhas croquetas anunciadas e preguntÃ� á mozo dependenta: «ÂSon caseiras?» «Non. Non me permiten vendelas caseras». Me explicó que sà podrÃa facelo, pero tendrÃa que cumprir un montón de requisitos, realizar numerosos trÃmites e, por suposto, pagar por eles. Asà que as que vende son conxeladas. E comprendà que o problema non eran as croquetas. O problema era a burocracia. Conseguimos algo extraordinario: converter unha croqueta caseira nun expediente administrativo. Naturalmente que debe existir control sanitario. Ninguén pretende que se venda comida sen garantÃas. Pero unha cousa é controlar e outra moi distinta é pór ao pequeÃ�ou comerciante unha carreira de obstÃcus. O autónomo non ten un departamento jurÃdico. Ten que abrir o negocio, atender os clientes, pagar provedores, impostos, alugueiro, Seguridade Social e, ademÃs, aprenderse unha interminable colección de normas e formularios. DespuÃ�s preguntámonos por quÃ� desaparecen as tendas de barrio. E cando xa só quedan persianas baixadas, inauguramos unha campaÃ�a para recuperar o comercio tradicional. Quizà deberÃamos empezar por algo moito mÃs sinxelo: deixar de asfixialo. | Jorge Meana Ã�lvarez.