Sorprendentes resurreccións

ÂA qué débese este extrañou regreso de formatos que pensÃbamos en desaparición? No caso dos vinilos os seus rescatadores foron os DJ de reggae, techno ou house que, allà polos añvos noventa, continuaron utilizÃndolos porque permitÃan virguerÃas imposibles para outros medios de reproducción. Falo do scratching (mover o disco atrÃs e adiante para crear ritmos). Ou o beatmatching (sincronizar os ritmos de dúas cancións a man). Grazas a iso, e a que as discotecas para compracer aos DJ seguÃan comprando vinilos, os seus fabricantes non pecharon por completo. MÃs adiante, oíntes comúns que non teñen na súa casa mesa de mesturas e cuxas finanzas estÃn moi lonxe das do francés David Guetta descubriron outras virtudes daquel dinosauro en vÃas de extinción.

Nun mundo no que todo comeza a ser intanxible e a aniñar na nube, o comprar un vinilo devolve aos usuarios o sentido de propiedade, también permite o coleccionismo, o delicioso fetichismo de posuír tal ou cal perla coa que presumir ante outros superentendidos en música. Por iso, artistas como RosalÃa ou Taylor Swift sacan elepés que os seus fans compran e intercambian, aínda que moitos deles nin sequera teñan un tocadiscos.

Algo similar ocorre cos libros en papel. Non é o mesmo ter un libro virtual que un fÃsico que se poida subliñar e atesourar asinado polo seu autor. Esta necesidade humana de tocar, posuír e coleccionar explica a resurrección doutros zombis. Como a volta á vida das cÃmaras analógicas. Por unha banda, disparouse a venda de vellas cÃmaras como as Olympus ou Canon de finais do século pasado. E, por outro, marcas como Polaroid regresaron para converterse no último berro. O feito de producir ao instante unha foto en papel fai que causen sensación en cumpleañvos, vodas e demÃs festexos.

En canto aos radiocasetes e aos 'teléfonos bobos', ambos comparten unha mesma virtude. Á xente le chifla sentirse orixinal, única, ir ao contraxeito. Por iso, no caso dos casetes, marcas de audio como FiiO ou We Are Rewind lanzaron reprodutores portÃtiles con aspecto vintage, pero con todos os adiantos, equipados con bluetooth e baterÃas recargables.

O fenómeno dos teléfonos bobos conta, pola súa banda, cun plus de exclusivismo. Algúns CEO de grandes compañÃas, escritores archifamosos, millonarios e outras personalidades que podrÃan pagarse o último berro en smartphones pasean por ahà cos seus añosos Nokias (ou os seus novÃsimos Nokias, pero que parecen vellos).

ÂE cuÃl é o seu explicación cando alguén lles pregunta por qué o seu teléfono parécese tanto ao de Pedro Picapiedra? «Gústame a desconexión –responden cun suspiro de elegante suficiencia–. Paso de WhatsApp, sóbrame Instagram, aborrezco TikTok». Pero existe outra razón adicional para pasearse cun 'tontófono' no peto. Mentres un smartphone é un propalador continuo de información persoal (dónde estou, qué como, con quién quedo, cuÃsonlles os meus hÃbitos, etcétera), un teléfono bobo apenas deixa pegada dixital.

A resurrección do 'tontófono', asà como o resto das resurreccións aquà enumeradas, di moito de nós. Revela que aínda que os avances son cada vez mÃs cegadores non queremos ser escravos deles, preferimos tecnologÃas que deixen unha marxe ao discernimiento, á imaginación, á participación. Aínda que iso entrañe sons de menor calidade, como os que reproducen os vellos elepés. Ou fotos cun pouquiño de gran, como as que sacan as cÃmaras analógicas. Ou a molestia de pasearse cun libro de trescentas pÃginas antes que cun libro electrónico que pesa 167 gramos. Ou renunciar a certas prestacións das que carecen os 'tontófonos' a cambio de non regalar os nosos datos, como sucede cos dispositivos intelixentes.

Por iso a mensaxe (bastante esperanzador, por certo) parece ser que, chegado un punto nos progresos tecnológicos, os seres humanos repensamos as cousas e preferimos adiantos que nos permitan ser non mÃs avanzados, senón precisamente iso, mÃs humanos.