A peste porcina africana chega a España: Dous xabarís achados nas inmediacións da Universidade Autónoma de Barcelona son os primeiros casos desde 1994

M.C. REDACCIÓN

GANDERÍA

ANGEL MANSO

Esta é unha enfermidade que non afecta a persoas, pero obriga a aplicar medidas de control inmediatas na zona afectada pola súa implicación para o sector porcino

28 nov 2025 . Actualizado á 20:09 h.

Os servizos veterinarios oficiais da Generalitat de Catalunya confirmaron a detección de dous xabarís silvestres positivos ao virus da peste porcina africana (PPA) en Bellaterra (Barcelona), onde foron achados mortos o pasado 26 de novembro. A confirmación foi realizada polo Laboratorio Central de Veterinaria de Algete (Madrid), o que converte estes casos na primeira aparición da enfermidade en territorio español desde novembro de 1994.

Desde a Interprofesional do Porcino de Capa Branca (Interporc) emitiron un comunicado no que avanzan que están a traballar xunto ao resto do sector e as autoridades nacionais e rexionais para avaliar o alcance destes casos, que por protocolo implican a creación dunha zona de vixilancia nun radio de 20 quilómetros, cuxas granxas verán restrinxida o seu labor operativo e comercial. Neste radio, segundo os datos do Ministerio de Agricultura, hai un total de 39 granxas. Cinco destas explotacións comerciais están no radio dos primeiros 10 quilómetros desde o centro dos focos e 34 granxas máis no radio de 10 a 20 quilómetros, límites da devandita zona de vixilancia. 

En todas as explotacións afectadas, segundo confirmou a Efe a Generalitat, restrinxíronse ademais os movementos de entrada e saída, e activáronse os equipos de intervención para levar a cabo inspeccións clínicas, análises epidemiolóxicas e toma de mostras. Os radios de control son zonas boscosas de Collserola, entre os núcleos de urbanos de Sabadell, Cerdanyola, Ripollet, Sant Cugat e Rubí. Nelas hai unha densidade moderada de xabarís silvestres, áreas residenciais, estradas comarcais e varias autovías e autoestradas perimetrando a zona, segundo o informe elaborado polo Ministerio.

Desde a Federación Empresarial de Carnes e Industrias Cárnicas (FECIC), o seu director, Ignasi Pons, asegura que o achado «é unha fatídica noticia para o noso sector», sobre todo porque, como dixo a Efe, «hai empresas que xa tiñan pechadas exportacións e haberá que negociar país por país». Ao seu xuízo resulta importante que non haxa casos nas granxas, á vez que lembra que o sector ten uns sistemas de bioseguridade moi altos. Os xabarís con PPA foron achados nunha zona de autoestradas que complica o paso de animais:   onde se atoparon os xabarís é unha zona con moitas autoestradas, o que dificulta o tránsito destes animais: «De ter a sorte que o podemos acoutar ben neste radio de 20 quilómetros que estableceu a Generalitat para a contención dos xabarís, pois igual non se nos sae de aquí», remarcou.

Unha enfermidade que non afecta as persoas

A peste porcina africana é unha enfermidade non zoonósica, polo que non supón risco para a poboación: non se transmite aos seres humanos nin por contacto directo con animais infectados nin pola inxestión de produtos derivados deles. Con todo, a Unión Europea clasifícaa como enfermidade de categoría A, o que implica a obrigación de aplicar medidas estritas para o seu control e erradicación inmediata nas zonas onde apareza.

O Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación fixo un chamamento ao sector porcino para extremar as medidas de bioseguridade e vixilancia nas explotacións de porco doméstico e nas poboacións de xabarís silvestres, así como en todas as actividades relacionadas co transporte de animais. Tamén lembra a obrigatoriedade de comunicar calquera sospeita da enfermidade aos servizos oficiais das comunidades autónomas.

Investigación sobre a orixe do brote

As autoridades iniciaron xa as investigacións para determinar a orixe da infección nos dous xabarís atopados. Os animais foron localizados a aproximadamente un quilómetro de distancia entre si, nas inmediacións do campus da Universidade Autónoma de Barcelona.

Tras a confirmación, activouse o manual práctico de operacións ou a procura activa e eliminación baixo control oficial de cadáveres de xabarís silvestres. Tamén se prohibe a caza na área afectada para evitar desprazamentos de fauna cara a zonas libres ou decrétanse restricións de actividades non esenciais dentro da zona.

Ao mesmo tempo reforzaron as medidas de bioseguridade en granxas porcinas próximas.

A PPA en Europa

A peste porcina africana está presente na Unión Europea desde o 2014, cando entrou nos países bálticos e Polonia procedente de Rusia. Actualmente afecta a poboacións de xabarís silvestres e, en menor medida, a explotacións porcinas de 13 países europeos: Italia, Alemaña, Polonia, Estonia, Letonia, Lituania, Eslovaquia, República Checa, Hungría, Grecia, Romanía, Bulgaria e Croacia.

A pesar da súa complexa xestión, algúns países como Bélxica, Suecia e República Checa lograron erradicar a enfermidade tras aplicar medidas estritas de control e vixilancia ante incursións puntuais do virus, similares ao caso agora identificado en España.