O vórtice polar rompeuse: dous posibles escenarios para o inverno

Os modelos que estudan este fenómeno contemplan desde a irrupción de aire moi frío ata a chegada de potentes borrascas.


redacción / a voz

Desde hai días os meteorólogos non lle quitan ollo ao que está a pasar na alta atmosfera polar. Durante as últimas semanas completouse o quecemento da estratosfera no extremo norte da Terra. Ese aumento súbito da temperatura nunha capa onde o termómetro pode alcanzar os oitenta graos baixo cero, finalmente si tivo a súa pegada na troposfera, a capa que está en contacto coa superficie e onde teñen lugar os fenómenos meteorolóxicos. O vórtice polar, un cinto de ventos que concentra aire moi xélido, rompeuse. Isto abre a posibilidade a que todo ese aire frío descenda ata as latitudes medias. Cada vez que se produce o fenómeno, a comunidade científica traballa con dous escenarios. Nun deles, as pezas encaixarían de tal forma que chegarían masas de aire frío polar desde o continente. Poida que só sexa casualidade pero agora mesmo é xusto o que ocorre. Unha irrupción de aire seco procedente do Ártico, que descende por un corredor creado polas altas e as baixas presións, colapsou moitos países de Europa e obrigou á Aemet ha declarar oficialmente a onda de frío. A súa presenza en Galicia nótase sobre todo na baixada das temperaturas máximas e no aumento da intensidade do vento do norte.

O outro escenario apunta a unha maior actividade ciclónica. O aire frío de orixe polar sobre as latitudes medias exercería de alimento para a formación de potentes borrascas que poderían afectar primeiro aos Estados Unidos e, tras cruzar o Atlántico, acabar impactando no oeste de Europa. Neste sentido, os modelos que estudan as consecuencias da rotura do vórtice polar propoñen que as borrascas circularían máis baixas do habitual. Xa que logo, os efectos en Galicia estarían garantidos. A Oscilación Ártica (AO) e a Oscilación do Atlántico Norte (NAVE) son as primeiras que perciben os cambios, pasando dunha fase positiva, na que predomina o anticiclón, a unha negativa, na que mandan as borrascas. De momento ambas as oscilacións mantéñense nun estado neutro, aínda que a AO podería entrar nunha fase negativa nos próximos días. O ano pasado produciuse a rotura do vórtice polar. A previsión foi a mesma e cumpriuse. Primeiro chegaron as masas de aire frío desde o continente. Unha delas recibiu o nome da «besta do leste». A continuación empezaron a visitarnos as borrascas. Algunha incluso xerou neve en cotas baixas.

Na previsión a longo prazo non se aprecia un cambio importante das condicións en Galicia pero si un novo comportamento do anticiclón dos Azores. Ata agora estivo practicamente quedo. Pero o avance dos días obsérvase como se despraza cara ao sur ao mesmo tempo que vai perdendo presión de forma progresiva. Este dinamismo pode interpretarse como algo eventual ou como un síntoma de que a atmosfera está a entrar nunha nova etapa.

A estratosfera está a quentarse e afectará a Galicia

xavier fonseca

O enfraquecemento do vórtice polar provocaría episodios de baixas temperaturas, neve e temporais atlánticos para as próximas semanas

Algo se coce na estratosfera. A temperatura do aire nesta capa da atmosfera, situada entre os doce e os cincuenta quilómetros de altura, mantense ao redor dos oitenta graos baixo cero. Con todo, a interacción coa capa que ten xusto por baixo, a troposfera, está elevando a súa temperatura. Os modelos indican que ese aumento irá intensificándose durante as próximas semanas e incluso podería producirse un quecemento súbito. «Este fenómeno ocorre cando en moi pouco tempo, ao redor de cinco días, pode chegar a aumentar ata cincuenta graos na rexión estratosférica polar», explica Branca Ayarzagüena, investigadora do Instituto de Geociencias do CSIC Universidade Complutense de Madrid. A previsión apunta a que o termómetro a partir do día vinte de decembro vaise situar ao redor dos trinta graos baixo cero.

Seguir lendo

Coñece toda a nosa oferta de newsletters

Creamos para ti unha selección de contidos para que os recibas comodamente no teu correo electrónico. Descobre o noso novo servizo.

Votación
17 votos
Comentarios

O vórtice polar rompeuse: dous posibles escenarios para o inverno