Novo Marcos: Responsabilidades e fatalidades

O esperado informe oficial sobre o afundimento do pesqueiro de Combarro apunta erros da tripulación e a inoperancia das administracións ao non balizar os parques de bateas


Coma se tratásese dunha coincidencia desafortunada, o informe da Comisión de Investigación de Accidentes Marítimos sobre o naufraxio do Novo Marcos ocorrido o 26 de abril de 2017 no interior da ría de Pontevedra foi difundido polo Ministerio de Fomento en pleno 16 de xullo, Día do Carmen, advocación das xentes do mar. Despois de tantos meses de espera, a data, fose ou non buscada polos responsables ministeriais, podería parecer inoportuna. Aínda que todos, e de modo moi especial, as familias das tres vítimas e dos dous sobreviventes, anhelaban a conclusión da investigación oficial. Así como o xulgado que instrúe as dilixencias que estaban en suspenso agardando por devandito informe e que agora deberán renovarse para o establecemento das posibles responsabilidades a que haxa lugar. E do informe despréndense, aparentemente, unhas cantas.

O informe da CIAIM determina que a conduta e capacidade de resposta da tripulación do pesqueiro non foron as adecuadas. Tanto de quen ía ao temón no momento de chocar contra unha batea como pola ausencia dunha reacción apropiada a continuación do golpe. Conclúese que quen patroneaba esa madrugada non ía suficientemente atento nin vixiante do radar e que non foi consciente do preto que navegaba do polígono mexilloeiro. E o seguinte erro foi non minorar ou parar máquinas. Ao contrario: mantivo a velocidade de navegación en dirección ao porto de Combarro, en Poio, o que avivou a vía de auga que finalmente precipitou o afundimento do pesqueiro.

Os expertos da Comisión reparten responsabilidades co resto da tripulación, pois censuran que non se avaliasen inmediatamente os danos. Ata o punto de ponderar que si parasen máquinas para comprobar o estado do casco probablemente a embarcación non se afundiu e os cinco tripulantes haberían ter tempo para protexerse e pedir axuda. Pola contra: a investigación conclúe que faltou preparación e capacidade de resposta dos tripulantes ante o sinistro.

Unha mochila para sempre

Por outra banda, o informe sinala un ángulo escuro que podería ter consecuencias xurídicas: dous dos tripulantes daquela noite a bordo do Novo Marcos non ían enrolados. Dito doutro xeito: non tiñan os papeis en regra. Nin tampouco a formación básica de seguridade ante un accidente de tales características.

Recentemente hei ter a oportunidade de entrevistar aos dous rapaces que sobreviviron ao naufraxio: Carlos Carballa e Adrián Lixeiro co gallo dun documental que estamos a preparar. Ambos seguen moi marcados á peito experiencia de ver como morrían os seus respectivos pais. Cada cal expresa e verbaliza a súa dor de modo diferente mentres cargan cunha pesada mochila para sempre. Un, Adrián, volveu a embarcarse. Carlos intentouno, pero non puido continuar. Agora traballa nunha conserveira.

Ambos se preguntan cada día si actuaron do modo máis correcto para intentar salvarlles. Un, Adrián, logrou subirse a unha batea para intentar manter á boia a dous tripulantes, un deles o seu propio pai, que faleceron. Carlos foi o que decidiu nadar os centos de metros que separaban a zona de naufraxio da costa. Esgotado, en hipotermia e vomitando algas e auga logrou chegar ás inmediacións da praia da Canteira onde José Acuña, o seu anxo da garda que paseaba ás cinco da madrugada ao seu can antes de ir á repartición de pan, viulle e asistiulle.

Inoperancia administrativa

A partir de aí, case dúas horas despois, desencadeouse o operativo de rescate que só puido localizar con vida a Adrián que seguía empolicado na batea.

A outra liña de responsabilidades apunta contra as administracións públicas directamente aludidas pola inexistencia de balizamento dos parques de bateas que existen no interior da ría de Pontevedra. Como ocorre coa maioría dos polígonos mexilloeiros que temos nas Rías Baixas.

No 2017, despois da traxedia do Novo Marcos, prometeuse que se executaría entre o 2018 e o 2019. Dous anos despois, ruboriza o incumprimento. Tanto que o consello da Xunta do xoves acordou empezar xa… ¡pola ría de Muros-Noia!

O do pesqueiro Novo Marcos non foi o primeiro, e oxalá sexa o último, accidente dun barco en navegación que choca contra unha batea. Normalmente, na decena de casos rexistrados nas últimas décadas, foron embarcacións deportivas as que chocaron contra bateas nas rías de Arousa, Pontevedra e Vigo sendo o antecedente máis grave o dunha parella que se matou ao chocar cunha moto de auga contra unha batea en Porto Meloxo, no Grove.

A diferenza dos restantes contratempos, o caso do Novo Marcos é atípico, pois é menos habitual que un pesqueiro cunha tripulación avezada cometa semellante erro de navegación que conclúa nunha colisión fatal como a daquel día. Pero aí deberemos engadir o que o informe da CIAIM describiu como un cúmulo de «eventos accidentais consecutivos».

Entre semellantes fatalidades cita explicitamente que aquela noite do 26 de abril do 2017 a visibilidade era nula debido ao moi mal tempo que había: «Era unha noite sen lúa, escura e con malo mar».

Coñece toda a nosa oferta de newsletters

Creamos para ti unha selección de contidos para que os recibas comodamente no teu correo electrónico. Descobre o noso novo servizo.

Votación
9 votos
Comentarios

Novo Marcos: Responsabilidades e fatalidades