As persoas con discapacidade poderán reservar en albérguelos de peregrinos

A Xunta aposta por un Xacobeo 2021 inclusivo e accesible a todos os colectivos

Un peregrino ciego llegando a Compostela tras hacer el Camino inglés
Un peregrino cego chegando a Compostela tras facer o Camiño inglés

Lograr un Xacobeo 21 inclusivo. Ese é, segundo a Xunta, un dos grandes obxectivos de cara á celebración do próximo Ano Santo. Unha das claves para logralo é a adaptación de albérguelos da rede pública, de maneira que poidan ser utilizados en condicións de igualdade e autonomía por todo tipo de peregrinos. Un total de 3,7 millóns de euros destináronse a mellorar a accesibilidade e eficiencia destas instalacións. Ademais da adaptación de cuartos e aseos, tamén se traballa na instalación de sistemas braille e de bucles magnéticos (sistemas que melloran a captación do son para as persoas xordas que utilizan audífonos ou implantes), así como a instalación de pictogramas (símbolos gráficos sinxelos e esquemáticos, de fácil comprensión, que melloran a comunicación). Pero ademais, o novo Plan de Albergues, que contempla a edición dun catálogo-guía sobre as dotacións en materia de accesibilidade, recolle unha importante novidade: a posibilidade de que persoas ou grupos de persoas con discapacidade poidan reservar praza con antelación, algo que ata o momento non era posible e que se permitirá só a este colectivo.

Apoio de novas tecnoloxías

As novas tecnoloxías perfílanse como un apoio fundamental á hora de lograr un verdadeiro Camiño para todos. Un exemplo diso é o proxecto XacobeoTech. Financiada a través do programa de axudas O Teu Xacobeo, esta iniciativa pretende mellorar a experiencia peregrina a través da tecnoloxía, e inclúe entre outras cuestiones sistemas de xeolocalización inclusiva e aplicacións de etiquetaxe de monumentos e edificios históricos do Camiño de Santiago, conectadas a videoguías. Entre quen puideron probalas figura o músico invidente Serafín Zubiri, que peregrinou en tándem guiado por unha persoa sen dificultades de visión.

«A tecnoloxía permite que persoas con discapacidade poidan gozar do Camiño con plena autonomía e vivilo como calquera outro peregrino», apunta Manuel Martínez Pan, delegado territorial da ONCE en Galicia, que remarca que o feito de que un fenómeno tan internacional como o do Camiño envórquese coa accesibilidade «cobra unha importancia capital».

Como mostra dese compromiso, o Executivo galego foi o primeiro en asinar coa Fundación Once un acordo para promover esa accesibilidade universal a través dun proxecto que involucra ás comunidades autónomas polas que pasa o Camiño Francés e que permitirá pór a disposición das persoas con problemas de visión unha aplicación móbil que os guíe no seu desprazamento. O primeiro testeo realizouse en territorio galego a finais de novembro con afiliados e técnicos da ONCE que percorreron varios tramos da ruta xacobea. «A valoración dos usuarios foi moi positiva», apunta Martínez Pan, que destaca a detallada cartografía que utiliza como un dos seus puntos fortes. «A través duns auriculares, a aplicación vai dando pautas moi claras, o que permite que unha persoa invidente poida realizar tramos do Camiño pola súa conta, sen necesidade de axuda», explica. Señalética accesible, códigos que poden captarse co móbil a maior distancia que os QR ou balizas beepcon, ás que o peregrino pode conectarse desde varios metros para recibir información e ser guiado con sinais sonoros, son outros elementos que permitirán facer da peregrinación a Compostela un fenómeno aberto ás persoas con discapacidade.

Espazo cardioprotegido

Máis aló da accesibilidade, o Camiño tamén aspira a converterse nun espazo cardioprotegido. Para iso a Xunta previu dotar de desfibriladores semiautomáticos os 70 albergues da rede pública galega e formar no seu uso a 130 dos seus traballadores.

Abrindo o Camiño aos trastornos do espectro autista

Máis aló das limitacións físicas, o próximo Ano Santo quere dar cabida a todo tipo de participantes. A Asociación Síndrome de Down de Lugo, Amencer-Aspace ou a Federación Alzhéimer Galicia son só tres das entidades que desenvolverán proxectos ao amparo do programa de axudas O Teu Xacobeo.

Estas subvencións tamén axudaron a financiar a iniciativa Xacobeo Autismo. Un Camiño para todos, da Fundación Menela. Unha vintena de persoas con trastornos do espectro autista (TEA) percorreron 40 quilómetros do Camiño portugués. Ademais de visibilizar estes trastornos, a camiñada tivo como obxectivo revisar a adaptación do tramo ás demandas deste tipo de peregrinos. Tras comprobar cales eran as necesidades en termos de accesibilidade cognitiva, o seguinte paso consistiu en informar a Xunta das mesmas, co obxectivo de lograr a instalación de sinais e materiais facilmente comprensibles, facendo a ruta accesible a toda a poboación.

Algo similar realizaron membros de Cogami, gravando a experiencia para un documental.

«Facendo ou Camiño parecía unha pomba voando, sentinme libre»

Mónica P.
Álvaro y Jorge Pino ayudan a Suso Valverde a subir a la Cruz de Ferro en su handbike
Vilar Álvaro e Jorge Pino axudan a Suso Valverde a subir á Cruz de Ferro na súa handbike

O moañés Suso Valverde lembra a súa experiencia peregrinando de Roncesvalles a Compostela tras quedar parapléxico

Suso Valverde aínda non cumprira os 50 cando unha caída desde a estada no que traballaba deixoulle parapléxico. Era o ano 2011. «A miña ilusión sempre fora facer ou Camiño de Santiago pero non atopara ou momento. E cando tiven ou accidente pensei: acabouse». Nada máis lonxe da realidade. En setembro do 2017 este moañés arrincaba desde Roncesvalles a súa peregrinación nunha handbike (unha sorte de bicicleta na que se pedalea coas mans). Facíao da man do colectivo vigués DisCamino, que axuda a persoas con distintos tipos de discapacidade a preparar e percorrer as rutas a Santiago. Xunto a el, outras tres persoas con problemas de mobilidade e seis voluntarios, entre eles o ciclista ponteareán Álvaro Pino e o seu irmán Jorge.

Seguir lendo

Coñece toda a nosa oferta de newsletters

Creamos para ti unha selección de contidos para que os recibas comodamente no teu correo electrónico. Descobre o noso novo servizo.

Votación
7 votos
Comentarios

As persoas con discapacidade poderán reservar en albérguelos de peregrinos