O 5 % do diñeiro de Galicia en xogo

O persistente bloqueo de Facenda condicionará os Orzamentos do 2020, xusto antes das autonómicas

 La ministra de Hacienda, María Jesús Montero, y el presidente de la Xunta coincididieron en julio en un acto en A Coruña
A ministra de Facenda, María Jesús Montero, e o presidente da Xunta coincididieron en xullo nun acto na Coruña

redacción / a voz

A Administración galega non pecha ningunha vía, incluíndo a xudicial, para reclamar que Facenda desbloquee os fondos que tería que ter inxectado ás comunidades. É un conflito no que as posturas están claras, pero tamén enrocadas, e cuxo prexudicado final será, con seguridade, o cidadán.

¿Que reclama Galicia ante Facenda?

Esixe que o ministerio lle abone 700 millóns de euros por varias partidas, algunha dela pendente desde o ano 2017. A principal alcanza os 530 millóns, entre as entregas a conta do 2019 (330 millóns) e unha mensualidade do IVE pendente (outros 200). Hai untivoceira asignación, de 170 millóns, correspondente a compensacións que deberían abonarse cando Rajoy estaba no Goberno, un pagamento por ter cumprido Galicia coa ortodoxia financeira (asumir sempre o déficit, principalmente). En xullo, o Parlamento de Galicia aprobou unha iniciativa para esixir ao ministerio o diñeiro comprometido, e así foi a comunidade que abriu a espita para o resto.

¿É un problema exclusivo?

Non. A situación afecta a todas as comunidades porque esas entregas a conta son fondos cos que contan as comunidades desde finais do pasado exercicio, para elaborar as súas previsións para o 2019. En total calcúlase un quebranto de 4.700 millóns para todas as autonomías. Ese diñeiro, esas entregas a conta, proceden dos ingresos por imposto do Estado (IRPF e IVE principalmente), que logo se ceden ás comunidades. Isto é, o diñeiro existe, Facenda está a ingresalo, pero non o transfire conforme ao previsto para o 2019 porque non ten Orzamentos; é dicir, non se actualizaron as cantidades, e a diferenza son eses 4.700 millóns. Si mídese porcentualmente sobre o que pesan eses fondos, Galicia é dos territorios máis prexudicados.

¿Ten precedentes este enfrontamento co ministerio?

Si. É a terceira fronte que abre a Xunta co Ministerio de Facenda desde que Sánchez goberna. Primeiro polo IVE retido (e aínda non pago), logo polo gasto do superávit de Galicia (que liquidou Feijoo pola súa conta) e agora polas entregas a conta. O certo é que xa houbo problemas cando Montoro dirixía Facenda, pero a tensión era moito menor pola afinidade partidista.

¿Que consecuencias pode ter? ¿Haberá recortes de gasto?

A Xunta escapa desa palabra (recorte) que en cambio xa asumiron outros executivos autonómicos como o de Cantabria ou o de Cataluña. En San Caetano admiten que haberá problemas, «tensións», na súa tesourería. Non estraña: só eses 530 millóns supoñen o 5 % do orzamento anual da Xunta. Un diñeiro co que contaba Facenda e que, chegado o último cuadrimestre do exercicio, non ten. Os primeiros afectados poden ser os provedores, porque se atrasará o pagamento de facturas, algo que, ademais, pode levar que se incumpra a regra de estabilidade que marca, precisamente, Facenda. Tamén se poderían parar ou atrasar obras previstas.

E si persiste leste bloqueo, ¿que sucederá no 2020?

Pois que a Xunta terá que facer as súas contas a cegas. É dicir, sen saber si vai poder contar a actualización deses anticipos do Estado, si terá que engadir o que lle deben, si recortar... A esta situación hai que engadir o contexto: o 2020 será un ano de eleccións autonómicas, e o gasto adoita ser máis xeneroso, e a política fiscal máis relaxada.

¿É leste o problema de financiamento das comunidades?

Non. Este conflito é algo que se antolla puntual, pola situación de bloqueo. O outro, o do financiamento das comunidades, é un problema estrutural que se tería que ter abordado hai anos (era un compromiso do Goberno de Rajoy), pero que dorme nun caixón. Cataluña e Valencia axítano regularmente polos problemas que teñen para afrontar as coberturas de servizos transferidos. Pero o certo é que Galicia tamén ten un problema de infrafinanciación, sobre todo polo custo crecente de cuestións como sanidade ou transporte, polo envellecemento e a dispersión da súa poboación.

Política Social tamén denuncia un recorte de 400.000 euros para pobreza infantil

O dos 700 millóns de euros pendentes con Facenda non é a única fronte económica da Xunta con Madrid. A Consellería de Política Social denunciou un recorte de 400.000 euros nos fondos estatais destinados a Galicia para a loita contra a pobreza infantil. No 2018 á comunidade correspondéronlle 4,95 millóns, distribuídos en 4,55 para o programa de protección á familia e atención á pobreza infantil e 400.000 euros para un novo programa para a atención de menores en situación de pobreza durante as vacacións (coñecido como VECA). Pero este exercicio o montante transferido a Galicia caeu aos 4,55 millóns, dos que 3,41 corresponden ao programa de protección, un 25 % menos, aínda que se incrementou a partida para o VECA ata os 1,14 millóns.

A repartición realizouse en período de vacacións e sen unha reunión presencial dos conselleiros e a ministra de Sanidade. Madrid enviou a súa proposta ás comunidades para que presentasen alegacións. Mentres a Xunta lamenta que se limite así a «capacidade de diálogo e debate entre as comunidades», Sanidade afirma que a maioría das autonomías mostráronse de acordo coa proposta de asignación. Ao mesmo tempo, indica que non houbo un recorte -sen entrar a valorar o caso galego-, senón que se asignan de xeito diferente aos proxectos financiados». Tamén recorda que as comunidades teñen a oportunidade de financiar plans a través dun subprograma de conciliación para familias en proceso de inserción laboral. E «manteñen a posibilidade de presentar proxectos na proporción que estimen adecuada».

También ~en La Voz

Coñece toda a nosa oferta de newsletters

Creamos para ti unha selección de contidos para que os recibas comodamente no teu correo electrónico. Descobre o noso novo servizo.

Votación
0 votos
Comentarios

O 5 % do diñeiro de Galicia en xogo