«Vendemos porque non queremos deixarlle aos fillos esta papeleta»

Multiplícanse os inmobles galegos Ben de Interese Cultural que se pon en venda en Galicia

Leva case 10 anos á venda, pero as negociacións nunca chegan a nada. «Houbo moitos interesados, sobre todo cataláns. Tamén algún estranxeiro, pero botáronse atrás». A que fala é Julia González, unha das propietarias dun dos inmobles BIC máis especiais de Galicia. Véndese por 240.000 euros e forma parte do mosteiro de Montederramo , en plena Ribeira Sacra ourensá. A casa ocupa a á sur do claustro da hospedería, de 1575. «A parte baixa era a botica, a máis importante dos mosteiros do Císter». Julia fala con total normalidade dun espazo de 600 metros que sempre estivo en mans da súa familia. En realidade, todo o conxunto se reparte entre o Obispado, o concello e os particulares. «A casa ten unha bóveda de crucería, aínda que está tapada con escaiola. Tamén arcos. Encantaríanos quedarnos con ela, pero os donos somos maiores e non queremos deixarlle aos fillos esta papeleta», di Julia, que aínda recorda o interese dun empresario que quería crear alí unha casa con encanto. «Pasouse de freada. Era demasiado especial a idea. Non encaixaba coas normas». E é que, como todo Ben de Interese Cultural, calquera modificación nesta casa debe ser autorizada pola Administración. «A miña nai pediulle á Xunta que lla queda, sempre que se nos compensase. É a nosa herdanza», conta Julia.

«A miña nai pediulle á Xunta que lla queda, sempre que se nos compensase. É a nosa herdanza»
La casa a la venta en Montederramo está en pleno claustro
A casa á venda en Montederramo está en pleno claustro

Para a Asociación para a Defensa do Patrimonio este é un exemplo máis da situación dos BIC en Galicia. «Temos un tesouro, pero os propietarios non teñen como facerse cargo dos inmobles. Si a iso sumámoslle o despoboamento, non sabemos que vai pasar. É un problema que necesita dun grupo de traballo e de estudo integral», explica o seu presidente Carlos Fernández Coto. E é que, si aos inmobles sumámoslle outras construcións, son centos os BIC que están á venda en Galicia. O pasado xaneiro saltaba a polémica: varios hórreos aparecían en venda en Internet, incluso coa posibilidade de movelos de lugar. Ofertas que infrinxen a normativa porque os construídos antes de 1901 tamén son BIC.

Un dos casos que máis chamou a atención é o do convento de Penamaior, en Becerreá. O templo románico, de finais do século XV, véndese por 600.000 euros. Busca un investimento que o manteña con vida. O mesmo sucédelle ao convento de Santa Clara en Pontevedra. Non foi declarado BIC, pero o inmoble, do século XIII, está pechado e á venda desde 2017. «Non houbo ningún avance», explica desde Santiago unha das irmás clarisas, que xa atenderon algunha oferta.

Con moitos interesados

Moitas destas propiedades acumúlanse no catálogo das inmobiliarias. «Os BIC non son como outros edificios catalogados. Nalgúns casos, os prezos son moi altos. Os herdeiros, que son normalmente os que emprenden a venda, non queren que ninguén se decate. Tanto polo que dirán os veciños, como polo medo aos saqueos», comenta Elvira Fafián. No seu portal, Aldeas Abandonadas, hai mosteiros á venda sen prezo, fotos ou localización. «Son temas sensibles», engade.

«Os herdeiros, que son normalmente os que emprenden a venda, non queren que ninguén se decate. Tanto polo que dirán os veciños, como polo medo aos saqueos»
Imagen de la fortaleza BIC de Santo Estevo do Castro de Amarante
Imaxe da fortaleza BIC de Santo Estevo do Castro de Amarante

Entre as propiedades BIC de prezo millonario en venda en Galicia está o pazo de Cadaval Urzáiz. Unha propiedade de Nigrán acondicionada para eventos que se vende por 5 millóns de euros. Chama tamén a atención a torre de Santo Estevo do Castro de Amarante, en Antas de Ulla. Púñase á venda hai só uns meses por 1.300.000 euros. Fuentes próximas á propiedade confirmaron a este xornal que o edificio se reformou no seu día para acoller un establecemento de hostalería, pero o proxecto nunca saíu adiante. Non descartan tampouco a opción de alugala. Confirman tamén que xa houbo interese, pero que «a venda non é fácil». Neste caso, non toda a propiedade é BIC. Só está catalogada como tal a súa fortaleza. «Que unha parte teña esta condición non bota especialmente para atrás. Está claro que, si queres tocar algo na propiedade, vas ter problemas, pero en Galicia é difícil atopar algo deste nivel que non sexa Ben de Interese Cultural», explican.

El convento de Santa Clara, en Pontevedra, está a la venta desde 2017
O convento de Santa Clara, en Pontevedra, está á venda desde 2017

Os edificios BIC si se poden vender, pero a Xunta ten sempre dereito de tenteo ou retracto

Segundo o Rexistro da Xunta, Galicia roza os 700 Bens de Interese Cultural. Todos se atopan polo tanto baixo o paraugas da Lei do Patrimonio Cultural de Galicia. Dentro desta lista, os tesouros da comunidade están clasificados como bens mobles, inmobles ou inmateriais. É dicir, no catálogo BIC aparecen desde os Camiños de Santiago ou as catedrais ata a Serra dúas Ancares.

Cada unha das categorías ten unhas obrigacións. No grupo de bens inmobles entran, por exemplo, monumentos, xacementos ou paisaxes. Ademais do propio elemento, todos contan cunha contorna de protección, que pode afectar a espazos e construcións próximas.

A pesar do balbordo que causa en moitos lugares a venda dun inmoble BIC emblemático, os propietarios teñen todo o dereito a vendelo. A única condición é que teñen que comunicarllo á Administración que, en todo caso, ten dereito de tenteo ou retracto sobre a propiedade. É dicir, pode quedar co inmoble polo mesmo prezo ou, no caso de que se vendeu, pode recuperalo. As reformas ou rehabilitacións tamén deben ser comunicadas e aprobadas por Patrimonio, así como calquera dano ou prexuízo que sufran.

A declaración BIC non sempre afecta á propiedade completa. Vicente Quiroga, exalcalde de Lugo, ten á venda unha casa señorial no Incio cun terreo de gran valor por 600.000 euros. O curioso é que a casa non é BIC. A xoia da propiedade é a igrexa de San Pedro Fiz de Hospital, que está na leira. Obra da Orde de Malta entre finais do século XII e principio do XIII, é o único templo de España construído en mármore. «Que sexa BIC non nos inflúe para a venda. Dálle valor á propiedade. Vén moita xente a visitala. É unha preciosidade», di Quiroga que, aínda que comparte a casa e a leira con catro primos, el mesmo promoveu que a igrexa fose BIC.

 «Que sexa BIC non nos inflúe para a venda. Dálle valor á propiedade. Vén moita xente a visitala. É unha preciosidade»

Esa parte do patrimonio non é súa, pero cre que beneficia ao conxunto. Neste caso, as visitas están reguladas. É unha das obrigacións dos BIC que non sempre se cumpren, como sucedeu no caso do pazo de Meirás. A lei di que se deben permitir a visitas públicas gratuítas un mínimo de catro días ao mes, polo menos catro horas ao día. Todo previamente definido e respectando os espazos que poidan afectar á intimidade dos donos.

«Antes si tiñas un pazo eras millonario. Agora xa non: tes que vendelo»

Gladys Vázquez
Imagen del patio del Pazo de Carballedo
Imaxe do patio do Pazo de Carballedo

Case un centenar destes inmobles catalogados en Galicia buscan comprador. O seu prezo móvese entre os 350.000 euros e os 6 millóns. Moitos propietarios non poden mantelos

Foron durante séculos bastións de defensa e de poder señorial. Algúns languidecen entre ruínas; outros son auténticos palacios. En Galicia hai uns 900 pazos catalogados no Inventario Xeral de Patrimonio. Entre estes e os que teñen rexistrados os concellos, son case un centenar os que están á venda. Os prezos móvense entre os 350.000 euros e os 6 millóns.

No rango máis alto atópase o pazo de Paio. Situado en Oza dos Ríos véndese por 2.800.000 euros. Este inmoble do século XI, con 40 hectáreas de terreo e 532 metros cadrados habitables -dun total de 1.200- está perfectamente conservado. A súa propietaria, Cristina Golpe, vive e sempre viviu alí. Agora véndeo por unha cuestión de idade e polo esforzo que supón mantelo. «Cústame moito. Rómpeme o corazón desfacerme de algo que adoro. É o meu orgullo particular», explica. O seu pazo leva máis de catro anos á venda e foron moitos os interesados. «A maioría viñeron a esculcar, pero a verdade é que me dou conta de inmediato», di Cristina. Ofreceullo incluso ao concello de Oza dous Ríos: «Din que non teñen diñeiro. Antes, tendo isto eras millonario. Agora xa non. E telo que vender. No meu caso, non teño axudas. Podería ser un museo, unha zona de paseo ou algo para os nenos», sentenza.

Seguir lendo

Votación
21 votos
Comentarios

«Vendemos porque non queremos deixarlle aos fillos esta papeleta»