Centos de pais galegos deixan sen vacinar aos seus fillos cada ano

A taxa de cobertura en Galicia supera o 99 % fronte a algunhas patoloxías, pero baixa a medida que crece o menor

.

Santiago / a voz

Galicia, e en xeral toda España, presentan unhas cifras excelentes en coberturas, de vacinación infantil. De máis do 96 % en todas as enfermidades. Aínda así, centos de pais galegos non cumpren o calendario oficial que recomenda o Sergas. Segundo os datos do 2016 do Ministerio de Sanidade, a cobertura en Galicia durante o primeiro ano de vida do menor oscilou entre o 96,3 e o 98,1 %, o que implica unha bolsa de case 400 nenos sen vacinar. De 1 a 2 anos, as cifras superan en todas as vacinas o 99 %. Volven baixar nas doses de recordo, ata o punto de que a tripla vírica, por exemplo, non chega ao 92 % da poboación diana.

Non obstante os antivacunas non calaron en España como si o fixeron en países como Italia ou Francia. Nesta última vívese unha situación preocupante cos casos de sarampión, xa que se rexistraron 1.875 no que vai de ano. Pero aquí as coberturas infantís son elevadísimas en todas as comunidades, e non hai ningunha que destaque por non cumprir con estas porcentaxes. As estatísticas do Ministerio de Sanidade reflicten que, nas vacinas do primeiro ano de vida, Navarra, Madrid e sobre todo Valencia presentan as taxas máis altas, e as máis baixas son, con diferenza, as de Baleares e Cataluña, que non chegan ao 95 % de media. De 1 a 2 anos, Galicia ten as mellores estatísticas de España, e as máis baixas son as do País Vasco e Estremadura. Desde o Sergas aseguran que hai pais que non vacinan aos seus fillos na idade recomendada, pero si completan despois as pautas, co que o menor está inmunizado.

Un calendario que se mantén

E o calendario actual, ¿sufrirá modificacións? Non polo menos a curto prazo. En xaneiro do 2017 reduciuse o número de picadas para os nenos, e cambiáronse as idades dalgunhas doses, polo que non está previsto que haxa máis cambios. Pero os grupos de traballo do Ministerio de Sanidade si están elaborando o calendario de adultos, que se implantou en Galicia en xullo do 2018, para revisar os grupos de risco que deben protexerse de certas enfermidades.

Este calendario é unha guía para que os adultos saiban que vacúas deben pórse en función da idade ou da súa pertenza a determinados colectivos. Aínda que non farán un balance ata o primeiro ano de vixencia, desde Sanidade confirman que subiu a protección respecto dalgunhas enfermidades desde a súa posta en marcha.

A maior idade do menor, menos cobertura de vacinación . De aí as baixas taxas da vacina do virus do papiloma humano entre nenas, que tamén se explican polas críticas infundadas que se verteron cando se introduciu no calendario. No 2016 quedou en Galicia no 75,3 %. Tras as recomendacións dos expertos, esta vacina adiantouse dos 14 aos 12 anos, logrando, apuntan desde a consellería, que a cobertura teña subido claramente «cinco puntos ou máis», concretan.

O calendario infantil evita unhas 900 mortes ao ano en España

Cando se fala das mortes que evitan as vacinas, a primeira cifra que xorde é a que habitualmente dá a Organización Mundial da Saúde (OMS). Segundo esta entidade, cada ano evítanse entre un e tres millóns de mortes no mundo, a maior parte de nenos. Pero a OMS centra a maioría dos beneficios nos países en vías de desenvolvemento, polo que non é posible extrapolar os datos a Galicia. E apenas hai estudos epidemiolóxicos nos que se faga unha aproximación de como reduciu a mortalidade o feito de introducir un calendario de vacinación infantil en España. Un deles, do Ministerio de Sanidade, que analiza o seu impacto na saúde, compara o número de mortes que causaron as enfermidades para as que existe vacina o ano anterior a que se implantase coa situación actual. Analízanse datos das primeiras vacinas: tosferina, tétanos, difteria, poliomielitis, sarampión, rubeola e parotiditis (paperas). A das catro primeiras implantouse en 1960 e a das tres últimas entre os anos 1975 e 1980. Antes de chegar, estas patoloxías causaban máis de 900 mortes anuais, mentres que no ano da análise foron nove: sete de tosferina (todas de bebés de menos de dous meses de idade), unha de tétanos (un maior de 65) e outra de paperas.

A medida que a poboación se vai inmunizando, a incidencia global destas enfermidades cae. Outro parámetro compara o número de casos da patoloxía do ano de maior incidencia co máis recente, neste caso o 2015. En 1959 houbo 2.132 casos de polio; no 2015 ningún. De difteria só un, fronte aos máis de 27.000 de 1940.

Noutros casos non desaparece a enfermidade, pero cae de forma espectacular. En 1983, ano de máxima incidencia do sarampión, rexistráronse en España 301.319 casos. No 2015 foron 302, un 99,9 % menos. O mesmo ocorreu coas paperas, a rubeola e a tosferina. O tétanos é a patoloxía que menos descendeu desde o ano de maior incidencia: pasou de 90 casos en 1983 a 11 no 2015. Tamén a enfermidade meningocócica invasora C caeu de forma drástica coa vacinación, de máis de 2.000 casos no 96 aos 200 do 2013-2014.

A enfermidade máis contaxiosa

Elisa Álvarez
.

O índice Ro mide o nivel de transmisión dunha patoloxía, e o do sarampión sextuplica ao da gripe estacional

¿Cal é a enfermidade máis contaxiosa que hai? A ciencia ficción e a literatura adoitan falar de virus letais e novas bacterias imposibles de controlar. Pero non, a patoloxía máis contaxiosa é máis próxima e común do que se cre. Para medir a transmisión utilízase o chamado ritmo reprodutivo básico, Ro, unha ferramenta que analiza a capacidade de contaxio das enfermidades. Este medidor define cantas persoas infectaría de media un individuo dentro dunha poboación susceptible, é dicir, que non está vacinada.

E o rei dos contaxios é o sarampión, cun índice de entre 12 e 18. É dicir, nunha contorna vulnerable, unha soa persoa podería transmitir este virus a outras dezaoito. Loxicamente este parámetro non é exacto, xa que na capacidade de contaxio inflúen moitos outros factores. Pero o sarampión excede con moito á transmisibilidad de enfermidades que no imaxinario son moi contaxiosas, como a gripe estacional que cada inverno chega a Galicia ou o ébola. A primeira ten un índice Ro de ao redor de 3, co que o sarampión sextuplica o seu poder de contaxio, mentres que o ébola está en 1,5. A tosferina tamén ten unha capacidade de transmisión moi elevada, e polio, difteria e rubeola son patoloxías cun índice alto, que rolda o 6. De aí a relevancia da vacinación, tendo en conta a posibilidade de epidemia si a poboación non está protexida fronte a estes males.

Seguir lendo

«A enfermidade que máis nos preocupa é o sarampelo»

Galicia pode presumir de boas novas no tema da vacinación. A cobertura no calendario infantil é moi alta e en adultos, coa creación hai case un ano dun calendario, aumentaron as taxas. Pero, di Xurxo Hervada, «somos cautos».

-A cobertura infantil é moi alta en Galicia, dun 97 ou un 98 %, pero que pasa con eses centos de nenos que non se vacinan?

-En Galicia os datos que damos son os rexistrados hai un pequeno número de nenos que se vacinan e non se rexistran, por exemplo porque nese momento non funciona o sistema e non poden introducir os datos, e logo sabemos que hai algunha porcentaxe, que supoñemos é pequena, poida que dun 1 %, de familias que teñen un certo non diría rexeitamento, pero si unha mínima desconfianza cara ás vacinas.

-Ou que nin se preocupan.

-Exactamente. Non seguen a pauta de vacinación, e ao mellor cando hai que levar ao neno ao pediatra, que no primeiro ano de vida faise bastante porque adoitan ter catarros ou outras patoloxías, se hai febre non é aconsellable vacinalos, polo que se non volven queda aí esa pequena porcentaxe. Pero se se mira o calendario aos tres anos, as cifras que nos saen son do 99 %. Ás veces no primeiro ano hai perdas, e os nenos vacínanse máis tarde porque os pais pensan que son moi pequenos, aínda cando non é verdade, porque sempre se poñen as vacinas cando máis benefician.

-Detectan casos de enfermidades que levaban anos sen aparecer?

-Non, afortunadamente. A enfermidade que máis nos preocupa é o sarampelo, pola facilidade de difusión que ten e pola cantidade de casos que está habendo en países de Europa, mesmo houbo un abrocho en Portugal. Pero non, non tivemos, o último caso segue a ser o do 2011 e non apareceu ningún máis, e aínda así somos cautos. Sabemos que se aparece algún caso non podemos ter moito problema, pero que apareza é factible.

-É partidario da vacinación obrigatoria como se impuxo noutros países?

-Non, na situación na que está Galicia non estamos a favor, porque a vacinación, pese ao ruído que fan os antivacinas, segue a ter unha aceptación moi boa. É mellor seguir traballando en convencer á xente e non facela obrigatoria, o que pode provocar un rexeitamento á imposición. Se estiveramos na situación de Italia e Francia, cun 60 % de cobertura, si se podería discutir, pero na situación actual non. Si que pensamos que debemos mellorar no traballo de vender as bondades das vacinas, porque cando non existe a polio, alguén pode pensar que por que se vai protexer se non coñece a ninguén ao seu redor que a teña. Pero se mil fixeran iso, teriamos un problema.

Votación
10 votos
Comentarios

Centos de pais galegos deixan sen vacinar aos seus fillos cada ano