As comisións de servizo, unha máscara para a arbitrariedade

O seu discrecionalidad causou críticas, pero os partidos xustifícanas en privado pola necesidade de ter cargos fiables


a Coruña / La Voz

Uns 200 funcionarios do Concello da Coruña ocupan o seu posto mediante unha comisión de servizo. Trátase do 14 % do persoal municipal, unha porcentaxe que evidencia o abuso que se fixo en María Pita desa figura, perfectamente legal, pero exposta para cubrir situacións extraordinarias e de urxente necesidade na Administración. 

¿Desde cando hai queixas polo abuso das comisións de servizo?

Desde sempre. O sindicato que acudiu ao xulgado polas irregularidades, a CIG, sinala que xa se utilizaban mal en tempos de Francisco Vázquez. Pero a central e o presidente da xunta de persoal, Manuel Aceña, do CSIF, coinciden en que neste mandato seguiron aumentando. As cifras que manexa a CIG indican que no actual mandato concedéronse 77, ás que hai que sumar oito do último mes, mentres que en todo o anterior mandato se outorgaron 72. O sindicato tamén critica que o actual goberno local renovou as que recibiu dos seus predecesores, xa que aos dous anos tería que terminalas, e por acción ou omisión non o fixo. 

¿Por que se critica ese mecanismo?

Os sindicatos non critican o sistema en si, senón o uso que se fai del. A principal crítica é que permite facer os nomeamentos de forma discrecional, sen necesidade de que o funcionario pase por proba algunha de selección. Ademais, pódese empregar para fichar a funcionarios doutras Administracións -normalmente para os postos de máis responsabilidade e mellor remunerados-, o que adoita provocar queixas entre os funcionarios «da casa», que por unha decisión política ven frustrada a súa oportunidade de facer carreira. 

¿Por que os políticos recorren a ese sistema?

Por suposto, parte das comisións outórganse de xeito motivado co fin para o que foron expostas: suplir necesidades urxentes da Administración. O problema é que esas situacións ás veces se prolongan máis do que permite a lei sen que se convoque un procedemento regulado para outorgar as prazas. Esa podería ser a explicación de que haxa cinco altos cargos dos centros sociais que están en comisión de servizo desde hai un decenio.

Pero a discrecionalidad dos nomeamentos en comisión de servizo tamén ofrece aos responsables políticos a posibilidade de situar ao funcionario que queiran nun posto determinado.

Esa circunstancia adoita relacionarse co «enchufismo», pero en privado todos os partidos xustifican ata certo punto a necesidade de contar con persoas «de confianza» nos postos claves da Administración, como as xefaturas de servizo.

Claro que os funcionarios prexudicados son moito menos comprensivos con esa necesidade, sobre todo desde que a lei autoriza o nomeamento de directores de área -o actual goberno ten nove, un máis que o PP-. Eses cargos noméanse de forma totalmente discrecional, poden proceder doutras Administracións, e sitúanse un banzo por encima -tanto en materia salarial como xerárquica- dos xefes de servizo. Polo tanto, a maioría dos funcionarios considera que a necesidade dun mando político dentro do propio aparello administrativo xa queda cuberta con eses cargos. 

¿Por que aumentaron as comisións durante os últimos mandatos?

Entre outras causas, a suposta necesidade de contar con persoal «de confianza» en postos elevados axuda a entender o aumento. En 28 anos de gobernos socialistas formáronse, inevitablemente, afinidades con parte do persoal. O seguinte goberno do PP non contou con algúns, e moveu o persoal e aderezouna con funcionarios doutras Administracións utilizando, entre outros sistemas, as comisións de servizo.

Ese efecto incrementouse coa Marea, que non tiña afinidade nin cos nomeados polo PP nin pola maior parte dos herdados do bipartito PSOE-BNG. Como consecuencia, aumentaron os desembarcos de persoal externo e os bailes no persoal. 

¿É coherente a postura dos partidos políticos?

Non. Aínda que en privado móstrense comprensivos con esas manobras, en público todos proclaman a súa fe incondicional nos funcionarios. De feito, un dos eixos da campaña da Marea Atlántica foi o seu rexeitamento aos nomeamentos «a dedo» do PP e a súa insistencia en que contarían para todo co persoal de María Pita. Pero houbo desembarco de persoal doutras Administracións -en ocasións con cargo político- destinados aos postos de máis responsabilidade. 

A demanda dos funcionarios foi o colofón dun mandato marcado pola tensión

O mandato arrincou con eloxios do goberno local aos funcionarios de María Pita, pero os choques co persoal sucedéronse a un ritmo similar ou incluso superior ao doutros gobernos.

Houbo polémica cando o xefe de gabinete do alcalde chamou «orcos» a parte do persoal, ou cando o concelleiro de Rexeneración Urbana falou de funcionarios «permisivos» cos promotores na área de Urbanismo.

Eses rozamentos verbais deron paso a mobilizacións no caso da Policía Local, na que se combinaron as reivindicacións laborais e o desgusto creado polo apoio do goberno local aos okupas da Insumisa, para dar paso a un malestar que podería chegar ata as eleccións.

O colofón foi a demanda da CIG polas comisións de servizo, que os máis críticos do persoal ven como a ruptura total das promesas electorais do goberno, que se comprometeu a regularizar a situación do persoal e contar con ela.

Máis de 50 funcionarios xefes do Concello da Coruña nomeáronse a dedo, e a metade terán que ser cesados

Xosé Gago

O actual goberno local designou a 39, e outros 15 viñan de mandatos previos e mantívoselles

Un total de 54 xefes de servizo, departamento, sección e unidade do Concello foron nomeados en comisión de servizo, un mecanismo que permite aos responsables políticos total discrecionalidad no nomeamento, polo que a normativa legal restrinxe o seu uso a casos de urxente e inaprazable necesidade e por un prazo máximo de dous anos.

Pero en María Pita as comisións de servizo non son en absoluto excepcionais. Empregáronse de forma habitual, e ignorouse o prazo máximo de dous anos case coa mesma asiduidade.

Esas irregularidades deron pé a un recurso xudicial do sindicato CIG que foi estimado na súa totalidade. A sentenza, ditada polo Xulgado do Contencioso-Administrativo número 2 da Coruña o pasado 5 de novembro, ordena ao Concello o «cesamento inmediato» de todos o funcionarios en comisión de servizo que teñan superado o prazo de dous anos nesa situación.

Seguir lendo

Coñece a nosa newsletter con toda a actualidade da Coruña

Creamos para ti unha selección de noticias da cidade e a súa área metropolitana para que as recibas no teu correo electrónico. Descobre o noso novo servizo.

Votación
8 votos
Comentarios

As comisións de servizo, unha máscara para a arbitrariedade