Arrinca o centenario da anexión en pleno debate sobre as fusións

A maioría das actividades que preparan Bardos e o Concello serán no verán


a coruña / a voz

Escribíao Pérez Lugín hai un século pero podería aplicarse hoxe mesmo a un bo número de concellos galegos: «A anexión de Oza non é unha obra de leste ou do outro partido, é un desexo da Coruña toda, cuxa consecución patrocinan todos os partidos, liberais, conservadores, republicanos». E é que o Concello de Oza foi anexionado ao da Coruña hai agora un século. Ao longo deste ano, sobre todo durante os meses de verán, terán lugar unha serie de actividades que os responsables da asociación Bardos Cultural e do Concello coruñés están a ultimar.

Dentro de dita programación están incluídas unha serie de publicacións que xa empezaron a aparecer como é o calendario de Bardos Cultural dedicado a este centenario e no que se recolle, entre outros feitos, que «co deslinde da Palloza a favor de Coruña en 1890 inícianse os trámites para facerse con Oza».

No devandito ano, recordan desde Bardos Cultural, «o Concello de Oza atopábase suspendido e os seus comicios anulados por orde do gobernador. Esta situación ?casualmente? é aproveitada polo Concello coruñés e sendo alcalde José Marchesi Dalmau procede a modificar os deslindes do Concello de Oza e faise coa totalidade dos terreos da Palloza».

Devandito acordo, asinado por un alcalde interino de Oza, non foi ben aceptado e o entón párroco de Santa María, Lino M. Ferreiro, «iniciou un expediente de reclamación que resultou inútil». E é que faltaban aínda unha ducia de anos polémicos e tumultuosos para que se concretase a anexión.

Durante toda a década de 1900, tal e como recolle o borrador do que será o libro titulado 1912-2012 Centenarios da anexión de Oza, «foron numerosos os expedientes iniciados por conflitos nos terreos de Oza limítrofes co municipio coruñés. A ampliación do porto da Coruña resultaba imprescindible e para iso era preciso facerse co Concello de Oza».

Ao porto aludía Pérez Lugín no mencionado artigo sobre unha anexión que «debese, pois, estar xa feita, porque á Coruña, como a Oza, urxe a realidade deste acordo, que permitiría, entre outras cousas, ampliar o porto, que é xa pequeno, para o seu movemento crecente, ata o extremo de que foi obrigado a replegarse de peirao en peirao, de recuncho en recuncho, á numerosa flota pesqueira».

En 1907 houbo outro intento que afectaba só á parroquia de Santa María, seguindo en Oza as de San Vicente de Elviña, San Cristóbal dás Viñas e San Pedro de Visma. Tamén fracasou.

O ano no que se concretou a anexión, hai agora un século, comezou cun convulso mes de xaneiro no que, seguindo o costume de entón, o día 2 quedaron constituídos ambos os concellos. La Voz de Galicia daba así a noticia: «Ao acto de constitución do concello coruñés non asistiu o alcalde, Sr. Folla Yordi, por atoparse indisposto e ocupou a presidencia o Sr. Lens Veira».

«Unha alcaldada»

Na mesma data, O eco de Galicia. Diario católico, aludía en portada á anexión cun artigo titulado Unha alcaldada. No texto líase: «Referímonos ao xa soado e desatinado proxecto de anexión do Concello de Oza ao da Coruña, iniciado por un cacique monárquico coa cega cooperación doutro excacique republicano».

A rifa política foi en aumento e o día 13 houbo manifestacións en Oza xa que o goberno local coruñés pedira que os veciños de Oza que estivesen conformes coa anexión pasasen a asinar na casa consistorial. Non pasou ninguén e os rexedores manipularon o bando para contabilizar como conformes coa anexión a todos os que non pasasen. Pero o proceso era xa imparable e formouse unha comisión que iría a Madrid a tramitar a anexión.

Votación
13 votos

Arrinca o centenario da anexión en pleno debate sobre as fusións